دانشگاه جامع علمی کاربردی واحد 2 و 22 وبلاگ تخصصی گردشگری و نرم افزارهای جهانگردی ایران
اميد شکري ــ در اين مقاله سعي شده است كه رئوس جاذبه هاي گردشگري منطقه اردبيل معرفي و مشكلات موجود در امر جذب گردشگر بررسي شود.
مقدمه :
توسعه صنعت توريسم به عنوان بخشي از ابعاد توسعه اجتماعي و فرهنگي هر كشور در كنار توجه به درآمدزايي، اشتغال زايي و مقوله اقتصاد فرهنگ بسيار حائز اهميت مي باشد اكثر دولتها در تلاش هستند تا بخش مهمي از درآمد سرانه ملي خويش را از اين صنعت تامين كنند چرا كه درآمد زايي اين صنعت نسبت به هزينه هاي ناچيز آن بسيار بالاست.
امروزه يكي از قوي ترين نگاه ها در سطح بين الملل براي توسعه توريسم بعد اقتصاد توريسم مي باشد براساس مطالعات WTO " سازمان جهاني توريسم"پيش بيني مي شودكه تعداد جهانگردان تا سال 2010 به يك ميليارد نفر برسد كه در اين بين درآمدي بالغ بر1550 ميليارد دلار عايد كشورهاي جهان خواهد شد واز سوي ديگرروند اشتغالزايي دراين بخش 11/2 برابر سريع تر از ساير بخش ها عنوان شده است چرا كه اين صنعت بيش از صد ميليون شغل در سراسر جهان ايجاد مي كند.
شوراي جهاني توريسم و سفر (WTTC) نيز سالانه در گزارشهاي متوالي خويش از رشد اقتصادي توريسم در كشورهاي جهان خبر ميدهد براساس آمار WTO ركود گردشگران جهان با رشد 10 درصدي به 760 ميليون نفر رسيده است و پيش بيني مي شود در سال 2006 اين صنعت رشدي در حدود 5 الي 8 درصد داشته باشد ميزان سرمايه گذاري در صنعت توريسم در سال 2000 معادل 701 ميليارد دلار يا 9/4 درصد از كل سرمايه گذاري بوده و پيش بيني مي شود كه تا سال 2010 اين رقم به 1404 ميليارد دلار يا 10/6 درصد از كل سرمايه گذاري برسد.
تاثيرات شگرف توريسم در كاهش نرخ بيكاري ،افزايش سطح درآمد، تامين منابع انرژي و رونق بازار صنايع دستي كه طبق آمار موجود 10 ميليون نفر از آن ارتزاق مي كنند تنها بخشي از مزاياي ويژه پرداختن به اين صنعت است به ازاي ورود هر گردشگر 2تا 6 شغل بصورت مستقيم ايجاد مي شود در محاسبات اقتصاد دانان توسعه اين روند با احتسابات مشاغل در بخش هاي توليدي و خدماتي براي هر گردشگر به ايجاد شغل براي 9 تا 15 نفر مي رسد.
هزينه لازم جهت ايجاد هر فرصت شغلي در بخش خدمات و صنعت بين 12 تا 25 هزار دلار است حال آنكه براي صنعتي چنين درآمد زا اين حجم سرمايه گذاري بسيار اندك است.
طي سالهاي اخير صنعت توريسم 1/5 درصد درآمد ملي جهان را بخود اختصاص داده است در حالي كه سهم هريك از صنايع نظامي، نفت و فولاد به 5 درصد هم نمي رسد.
توزيع جغرافيايي اين درآمد به شدت نامتعادل است بطوريكه 80 درصد درآمد و اشتغال ناشي از اين صنعت به آمريكا و اروپا اختصاص دارداز 20 درصد باقي مانده 2/5 درصد سهم خاورميانه مي باشد و از 2/5 درصد سهم خاورميانه كمتر از يك درصد سهم ايران مي باشد اين صنعت در ايران بويژه در منطقه آذربايجان مراحل اوليه رشد خود را طي مي كند و صنعتي نوپا به شمار مي آيد منطقه آذربايجان بويژه اردبيل با وجود دارا بودن قدمت تاريخي و داشتن ارتباطات فرهنگي و بازرگاني با ملل غرب وشرق فاقد جايگاه مناسب بين مناطق توريست پذير به شمار مي رود توسعه اين صنعت خواه ناخواه متاثر از توسعه يافتگي كشور است و همواره با مشكلات و موانعي روبرو بوده است .
كمبودها وموانع سبب كاهش توانمنديها در به حداكثر رساندن سهم بازار جهانگردي سطوح داخلي و بين المللي در بلند مدت گرديده وسئوالات بسياري را در خصوص توسعه و تداوم بخش جهانگردي در آن مناطق مطرح مي نمايد.
براي ورود هر توريست در كشورها مولفه هاي چون امنيت ، ارائه خدمات بهينه، ميراث غني تمدني، اكوتوريسم ، ژئوتوريسم ، اگروتوريسم ، دريا و درياچه ها ، تنوع فرهنگي ،تنوع آب وهوا،ويزاي سهل وآسان... مورد نياز است که با فقدان هر يک از اين موارد ورود جهانگرد با مشكل و اختلال مواجه خواهد شد.
اكنون رويگرداني كشورها به سمت استفاده و توسعه صنعت توريسم به گونه اي است كه دولت ها تمام توان خود را صرف ايجاد زيرساختها و سرمايه گذاري در جهت تامين امكانات كرده و اجازه مي دهند تا سرمايه گذاران ديگر بخشها در جريان مبادلات گردشگري و ايجاد خدمات و محصولات جديد توريستي وارد شوند به همين دليل است كه سطح بهره وري سرمايه گذاري در اين كشورها به شدت افزايش مي يابد.
اسپانيا با داشتن كمترين جاذبه هاي گردشگري و تاريخي سالانه در حدود 30 تا 40 ميليارد دلاردرآمد كسب مي كند 49 درصد منابع انرژي مصر و 37 درصد منابع تركيه از محل صنعت توريسم تامين مي شود.
 
نگاهي اجمالي به پتانسيل هاي گردشگري منطقه اردبيل:
معرفي و پرداختن به جنبه هاي مختلف توريسم منطقه اردبيل با توجه به بيشينه تاريخي و وجود تمدنهاي مختلف در ادوار مختلف تاريخ و تنوع فرهنگي و اكوتوريسم مدنظر نمي باشد، و در اين مقاله سعي برآن است كه رئوس جاذبه هاي گردشگري معرفي شده و مشكلات موجود در امر جذب گردشگر بررسي شود.
جاذبه هاي گردشگري منطقه اردبيل را مي توان به جاذبه هاي فرهنگي اكوتوريسم و توريسم صنعتي تقسيم كرد.
جاذبه هاي فرهنگي :
كليه پديده هاي ساخت بشر، مورد توجه گردشگران بوده، فرهنگ و تمدن انسان در تشكيل و تكامل آن دخالت داشته است. جاذبه هاي فرهنگي نيز به چندين زيرشاخه تقسيم مي شوند .
الف: آثار باستاني و تاريخي:
شرايط مناسب جغرافيايي باعث شده تا آثار فراواني از تمام دوره هاي تاريخي را در منطقه مشاهده كرد اين آثار تاريخ مستند آذربايجان مي باشد در تمام شهرها و روستاهاي منطقه اردبيل به صور مختلفي چون كاخها ،پلها، قلعه ها و باغهاي تاريخي وجود دارد.
ب: اماكن متبركه ومقدس :
با توجه به اينكه اردبيل و كوه ساوالان محل تولد زرتشت و خاستگاه شيعه در ايران مي باشد مي توان موار متعددي از آتشگاه ،مسجد و… را در منطقه مشاهده كرد آثاري مثل جمعه مسجد اردبيل و…
ج: جاذبه هاي زيارتي: زيارتگها و امامزاده ها
د: معماري سكونت گاههاي انساني، شهرها و روستاها
هـ: مراسم سنتي اجتماعي و مذهبي
و) موزه ها
در منطقه اردبيل موزه هاي متعددي در حال فعاليت هستند واقداماتي نيز براي تاسيس برخي از موزه هاي تخصصي انجام گرفته است مي توان به موزه هاي مردم شناسي و چيني خانه بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي، موزه حيات وحش و … اشاره كرد.
ز: شيوه هاي زندگي :
1-       كوچ نشيني
2-       روستانشيني
3-       شهر نشيني
 
بخش صنعت:
در اين زمينه منطقه اردبيل حرفهاي زيادي براي گفتن دارد صنايع دستي اين منطقه عبارتند از فرش (فرش قوباي اردبيل شهرت جهاني دارد)ورني بافي ،مسند، گليم ، جاجيم، جورابهاي پشمي ،خورجين دوزي و … كشاورزي
 اگروتوريسم (Agrotourism
 
اين شاخه پرورش ميوه هاي متنوع را نيز در كنار محصولات كشاورزي و دامداري شامل مي شود توسعه توريسم روستايي ضمن اينكه در ديد كلان درآمد ملي را افزايش مي دهد در توسعه فرهنگي و اقتصادي مناطق توريستي نيز نقش غيرقابل انكاري دارد تا آنجا كه متخصصين امر توسعه اين نوع توريسم را يكي از عمده ترين روشهاي محروميت زدايي مي دانند .
شهرت برخي از فرآورده هاي كشاروزي و دامداري از جمله عسل ساوالان اردبيل و… لزوم توجه به اين بخش را مي طلبد.
 
اكوتوريسم (Ecotourism):
 
كليه پديده هاي طبيعي كه در پهنه جغرافيايي يك سرزمين قرار گرفته اند و انسان در شكل گيري آنها دخالت نداشته است مورد توجه گردشگران قرار مي گيرد زير شاخه هاي اكوتوريسم به همراه تقسيمات فرعي آن بدين شرح است:
1-       دامنه نوردي: شامل ديدار از حيات وحش، ديدار از چشم اندازها و آثار طبيعي آموزش و پژوهش در طبيعت تفرج و تغيير حال وهوا در اين بخش از اكوتوريسم منطقه اردبيل داراي پتانسيل هاي فراوان وبالقوه اي است.
2-       شكار وصيد: شكار چهارپايان، ماهيگيري و صيد پرندگان
3-       مردم شناسي ، توريسم كوچ، آداب و رسوم و روستاگردي
4-       ورزشهاي ساحلي و آبي شامل شنا، قايقراني، اسكي روي آب و غواصي
5-       بيابانگردي: تورهاي كاروان رو،اسكي روي ماسه
6-       طبيعت گردي شامل چشمه هاي آب گرم ، لجن درماني، يخ نوردي و غارگردي
با توجه به شرايط جغرافيايي به جز توريسم بيابانگردي كه سايت اين گونه توريسم در منطقه آذربايجان موجود نمي باشد جذب توريست در بقيه موارد امكان پذير مي باشد .يكي از سايتهاي توريستي كه از پتانسيل بسيار بالايي در امر اكوتوريسم در سطح منطقه آذربايجان برخوردار بوده ولي براي كليه علاقمندان طبعيت و توريسم ناشناخته مانده وحتي در طرح جامع گردشگري استان اردبيل بدان توجه خاصي مبذول نشده روستاي آليله مي باشد.
روستاي آليله در 10 كيلومتري شرق شهرستان گرمي به سمت مرز ايران و جمهوري آذربايجان واقع شده است اين روستا با قابليت هاي متنوع توسعه در زمينه گردشگري به عنوان يك سايت توريستي با قابليت هاي منحصر به فرد توصيه مي گردد.
وجود گورستان بزرگ وتاريخي كه احتمالاً مربوط به مسافران جاده ابريشم "اپيك يولو" است ونيز شرايط آب وهوايي مساعد و متفاوت با سايتهاي ديگر استان وجود غار و يخچال طبيعي ، نظام طبيعي حاكم و جنگلهاي موجود دراين سايت ،ارتفاعات شمال روستاي آليله كه از نظر توپوگرافيكي براي فعاليتهاي اسكي روي چمن بسيار مناسب مي باشد از جمله نقاط قوت توريستي اين منطقه به شمار مي روند.
آثار جاده ابريشم در خط الراس ارتفاعات مشرف براين ناحيه آثار و بقاياي سنگرهاي باقي مانده از جنگ قشون ايران وروسيه و خط مرزي در شرق سايت ونيز منظره چشم نواز جنگلي جمهوري آذربايجان مجموعاً ارزش توريستي و تفرجگاهي روستاي آليله را تقويت مي كند.
اين در حاليست كه اقدامي در جهت شناساندن اين سايت مستعد گردشگري براي جذب توريست انجام نشده وحتي اين روستا براي اهالي استان اردبيل نيز بسيار ناشناخته باقي مانده است.
معرفي برخي از پتانسيلهاي توريستي اردبيل
 
منطقه اكوتوريستي گردنه حيران:
 
در بخش غربي گردنه حيران ،آنجا كه قبل از ورود به تونل مرز سياسي استانهاي اردبيل و گيلان شروع مي شود دره نسبتاً وسيعي دارد كه مي توان آنرا دروازه وروي يا كريدور توريستي در مدخل استان اردبيل به شمار مي آورد اين كريدور توريستي كه از ابتداي تونل شروع وتا 7 كيلومتر به سمت نمين و اردبيل ادامه مي يابد در دو طرف دره داراي دامنه هاي سرسبز و كم شيبي است كه در گذشته با پوششي از درختان جنگلي يكي از زيباترين مناطق طبيعي استان به شمار مي رفت. از بين رفتن قسمت عمده اين جنگلها و تبديل اراضي آن به كشتزارهايي باعث افت كيفي منظر طبيعي آن شده است.
رعايت موارد زير براي استفاده بهينه از پتانسيل هاي گردنه حيران ضروري است:
1-       تثبيت كاربردي دامنه هاي دو طرف دره و ارتفاعات اطراف تونل بعنوان حريم گردشگري و جلوگيري از ساخت و سازهاي نامانوس در آن
2-       تراس بندي ،فضا سازي و آماده سازي
3-       برق رساني
4-       احداث پاركينك
5-       احداث دكه هاي پذيرايي
6-       درختكاري، فضاسازي و …
طي سالهاي اخير استانداري گيلان با نصب تابلويي اين منطقه را جزو استان گيلان محسوب نموده و نسبت به اين منطقه ادعاي ارضي كرده است.
 
منطقه توريستي فندقلو:
 
جنگل فندقلو در 30 كيلومتري شهر اردبيل و در 10 كيلومتري جنوب شهر نمين قرار گرفته است .اين منطقه بخاطر داشتن جاذبه هاي منحصر بفرد جنگلي – مرتعي و گردنه زيباي حيران با جذابيتهاي طبيعي متنوع ، قابليتي بسيار ممتاز براي توسعه در صنعت اكوتوريسم را دارد.
عرصه جنگلي فندقلو بخشي از جنگلهاي شرق استان اردبيل به شمار مي رود.اين جنگل در سطحي به طول 25 كيلومتر پراكنده است مساحت منطقه فندقلو 2/4062 هكتار مي باشد كه 4/1108 آن تحت پوشش عرصه جنگلي و بقيه مرتفع مي باشد بلندترين نقطه ارتفاعي مربوط به كوه سنگر (محل تاسيسات و دكل هاي مخابراتي) به ارتفاع 2120 متر از سطح درياست.
در جنگل فندقلو 19 گونه جنگلي متعلق به 8 تيره ، ‌و 17 جنس شناسايي شده است .در بين انواع شناسائي شده گونه هاي نادري نظير فندق ،مرز، راش، بلوط (بلند مازو) و بيدمشك وجود دارد در منطقه فندقلو حيواناتي نظير روباه،گرگ ، خرس قهوه اي،سمور و پرندگاني چون قرقاول، كبك و عقاب طلائي يافت مي شود.
فندقلو منطقه منحصر بفردي براي توريسم ييلاقي و تفريحي است . پيست اسكي روي چمن آن احداث شده و با تکميل آن ميتوان مسابقات جهاني و بين اللملي اسکي را در آن برگزار کرد
اين منطقه از نظر قابليت هاي توسعه داراي امكانات زير است:
1-       قابليت بهره برداري از ورزش اسكي روي چمن در فصول غير زمستان
2-       قابليت استفاده براي ورزش اسكي در فصل زمستان
3-       قابليت اكوتوريستي براي اقامتهاي ييلاقي
4-       قابليت اكوتوريستي براي تورهاي گروهي دانشجويي و دانش آموزي
5-       قابليت پيك نيكي آن در درون درختزارهاي فندق
6-       قابليت فرهنگي ظرفيت اكوتوريستي آن تحت عنوان جشنواره فندق چيني
براي بهره برداري بهتر و بيشتر از پتانسيل هاي توريستي منطقه فندقلو مي توان موارد زير را در نظر داشت:
1-       احداث تله كابين براي رساندن مسافران از محل جاده قديم گردنه حيران به بالاي كوه ، تامسافران بتوانند از اين منظره دره زيباي حيران را مشاهده كنند.
2-       احداث كمپينك هاي موقت در منطقه
3-       شناساندن اين منطقه براي بهره برداري بهينه
از سال 83 طرح احداث تله كابين منطقه فندقلو شروع شد تا اينكه در اسفند 84 اين طرح به بخش خصوصي واگذار گرديد بخش خصوصي با جديت درصدد انجام پروژه بود و حتي با كشور اتريش براي خريد تله كابين و ساير تاسيسات به توافق رسيد اما با كارشكني برخي نهادها اجراي اين پروژه متوقف شده است
از مرداد امسال پروژه مجددا فعال شده است . علاوه بر پتانسيل هاي فوق با توجه به وزش باد در طول سال در منطقه جنگل فندقلو در سال 82 سازمان انرژي هاي نو ايران (سانا)طي طرحي اقدام به بررسي و اندازه گيري مقدار باد جهت احداث نيروگاه بادي در منطقه فندقلو نمود. نتايج حاصل از طرح نشان از مساعد بودن شرايط فيزيکي منطقه جهت احداث نيروگاه بادي بود و حتي طرح احداث اين نيروگاه توسط سازمان انرژي هاي نو ايران تهيه و آماده شد ولي تاکنون به دلايل نامعلوم به مرحله اجرا درنيامده است .
 
درياچه شورابيل:
 
درياچه شورابيل به مساحت 120 هكتار و در دو كيلومتري جنوب اردبيل واقع شده است . سابق براين بخاطر شوري و لجن طبي خود مشهور بود.
مهمترين ويژگي كاربردي درياچه شورابيل اختصاص به ظرفيت فراغتي آن براي اهالي اردبيل است ساخت و سازهاي شتابزده در حاشيه درياچه تاحدود زيادي عملكرد فراغتي آنرا كاهش داده است.
اين درياچه مستعد پيست قايقراني روئينگ است چرا كه اولين شرط براي احداث اين پيست، درياچه اي است كه حداقل 2 كيلومتر مسير مستقيم داشته باشد و اين شرايط درياچه شورابيل وجود دارد.
رعايت موارد زير براي بهره گيري بهتر و بيشتر از امكانات اين درياچه ضروري به نظر مي رسد:
1- خارج كردن ترافيك ماشين ها از تراسهاي حاشيه اي درياچه و انتقال آن به خط الراس تپه هاي اطراف
2- متوقف كردن پروژه هاي نيمه تمام مجتمع هاي توريستي چرا كه اين طرحها براساس يك ارزيابي بدون پشتوانه مطالعاتي شروع بكار كرده و سپس نيمه تمام رها شده اند.
3-نوسازي تاسيسات فرسوده تفريحي
4-       بهسازي و بازسازي ورودي محوطه درياچه
5-       اختصاص فضاي پيك نيكي در حاشيه درياچه
6-       احداث اسكله هاي متعدد قايقراني
7-       حفظ و تقويت گياهان آبزي حاشيه درياچه به عنوان حريم هاي طبيعي زيستگاه پرندگان و احداث تعدادي جزاير مصنوعي در نقاط مناسب به عنوان زيستگاه زادآوري ، لانه سازي و جوجه آوري پرندگان .
8-       نور پردازي مهندسي
9-       احداث پارگينكهاي كافي و …
 
درياچه نئور :
 
درياچه نئور در 48 كيلومتري جنوب شرقي اردبيل و در ارتفاع 2700 متري از سطح دريا قرارگرفته است . وسعت درياچه بيش از 220 هكتار و مشتمل بر دو درياچه كوچك (40 هكتار) و بزرگ (180 هكتار ) است كه در فصل پرآبي (بهار) به هم مي پيوندند ودرياچه واحدي را تشكيل مي دهند بيشترين عمق درياچه 5/5 متر و ميانگين ژرفاي آن سه متر است. ماهي قزل آلاي اين درياچه شهرت جهاني دارد . درياچه نئور داراي جاذبه هاي بسيار مساعد توريستي است.
مهمترين قابليت هاي اكوتوريستي درياچه نئور عبارتنداز :
1-       قابليت صيدگاهي ماهي قزل آلا در اواخر فصل تابستان و اوايل پاييز.
2-       قابليت قايقراني ورزشي با استفاده از قايقهاي غيرموتوري (بادباني ،پارويي و پدالي)
3-       قابليت پاتنياژ و قايقراني بادباني در فصل زمستان كه سطح درياچه يخ مي بندد.
4-       قابليت احداث پيست اسب سواري در امتداد ساحل درياچه بصورت تور كه در اين زمينه درياچه داراي شرايط مساعد توپوگرافيك جزء در قسمتي از سواحل غربي است .
5-       قابليت احداث پيست دوچرخه سواري در اطراف درياچه
6-       قابليت احداث رستوران شناور در نزديكي سواحل شمالي درياچه با غذاي اختصاصي ماهي قزل آلاي تازه كه از درياچه صيد مي شود.
7-       قابليت هم پيوندي با توريسم طبيعت گردي كه از مسير ييلاقهاي سوباتان و شكره دشت تالش وارد حوزه اين درياچه مي شود و تقريباً اكثر آنان را مسافران خارجي تشكيل مي دهند.
8-       قابليت مسيرهاي پياده روي و كوه پيمايي از مبدا درياچه به ارتفاعات و كوههاي اطراف بويژه صخره هاي نويي داش وقره گل .
9-       قابليت تورهاي علمي براي آموزش دانشجويان و دانش آموزان ، بدليل منشاء پيدايش درياچه ويژگيهاي ليمنوژيكي آب ، پوشش گياهي .
10-     قابليت اكوتوريستي براي اقامتهاي ييلاقي
درياچه نئور با وجود دارا بودن پتانسيلهاي بسيار متنوع براي اكثر ساكنان استان ناشناخته مانده است و بجز آسفالت جاده خاكي آن اقدامي ديگري براي معرفي و استفاده بهينه از اين پتانسيل ها براي جذب توريست بعمل نيامده است.
براي بهره برداري بهينه از اين پتانسيل ساخت و ساز موارد زير ضروري است:
1-       تفرجگاه و تفريحگاه براي ساكنين اردبيل
2-       تاسيسات پذيرايي و خدمات تفريخي براي مسافران آبدرماني سرعين و ديگر آبهاي معدني نزديك.
3-       ارودگاه اقامتي ساده و ارزان قيمت و سازگار با طبيعت
4-       تاسيسات و امكانات اقامتي و صيادي
5-       اقامتگاه ييلاقي با اجزاي وابسته به آن براي افراديكه علاقمند به اقامت ييلاقي در اين منطقه خوش آب و هوا هستند.
 
مجموعه بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي :
 
مجموعه بسيار ارزشمند و زيباي بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي يكي از ده اثر مهم و باستاني كشور به شمار مي رود بناي ابتدايي بقعه به قبل از اسلام برمي گردد در حال حاضر مجموعه شامل 8 بخش اصلي مسجد جنت سرا، قنديل خانه ،حرم خانه، چيني خانه ،چله خانه، شربت خانه، گبند الله الله و شهيدگاه مي باشد.
علاوه بر مقبره شيخ صفي و مرقد شاه اسماعيل اول، آرامگاه ديگر شاهزادگان، سرداران قزلباش از جمله شهداي جنگ چالداران و شيروان در اين بقعه ومحل شهيدگاه قرار دارد.
طي قرون گذشته بسياري ازآثار ارزشمند اين بقعه به شيوه هاي گوناگون از محل بقعه خارج شده اند كه از جمله اين آثار مي توان به قالي زيباي اردبيل اشاره كرد . اين فرش هم اكنون در موزه آلبرت هال لندن نگهداري مي شود . بقيه آثار بقعه هم اكنون در موزه هاي مشهور جهان چون آرمتياژ مسكو،لندن و … نگهداري مي شود.
طي ماه گذشته يكسري CD از نسخه هاي نفيس و گران قيمت خطي بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي كه بيش از انقلاب به تاراج رفته و در موزه هاي شوروي سابق نگهداري مي شده است در اختيار كتابخانه مجلس شوراي اسلامي قرار گرفته است.
در سال 72 طرح آزادسازي حريم بقعه در كنار نوسازي و اجراي طرح جامع بقعه شروع گرديد وتاكنون ( مرداد 85) اجراي پروژه با توجه به عدم همكاري مجري پروژه (وزارت مسكن و شهرسازي ) پيشرفت محسوسي نداشته و چهره تاريخي شهر را دگرگون ساخته است.
 در سال 83 طرح احداث موزه تخصصي صفويه در محل بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي با هدف جمع آوري آثار تاريخي اين بقعه از موزه هاي داخل و خارج کشور و شناساندن سلسله صفويه به عموم مردم و بويژه توريستها تصويب شد ولي با توجه به عدم تحصيص بودجه اين طرح تاکنون به مرحله اجرا در نيامده است.
با توجه به اينكه مجموعه بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي مراحل ثبت در فهرست ميراث جهاني يونسكو را سپري مي كند عدم تكميل به موقع بقعه باعث تاخير در ثبت آن در فهرست ميراث جهاني يونسكو وهم چنين ناشناخته ماندن آن براي توريستها خواهد شد.
از ديگر آثار ديدني اردبيل مي توان به مجموعه پلهاي تاريخي ،بازار اردبيل ، پيكره انسان نماي قورخو ده ده ، موزه مردم شناسي ،‌موزه حيات وحش ، جمعه مسجد ،روستاي توريستي بيله دره، منطقه زيباي دربند و باغات گيلاس بخش هير اشاره كرد.
 
سرعين، نگين گردشگري آذربايجان
 
شهر توريستي سرعين بدليل وجود آبهاي گرم متعدد كه اكثريت آنها داراي خواص درماني است هم چنين برخورداري از شرايط ممتاز آب و هوايي ييلاقي باعث شده تا در فصل تابستان مورد توجه گردشگران قرار گيرد بطوريكه متوسط مراجعات توريستها در روزهاي تابستان 30 هزار نفر و حتي در روزهاي تعطيل و شرايط مساعد آب و هوايي حتي به 100 هزار نفر هم برسد.
پذيرايي مناسب و آبرومندانه از اين تعداد مسافر داخلي و خارجي و غلبه برمشكلات ساختاري و نارسايي هاي زيربنايي شهر از اهميت خاصي برخوردار است.
افزايش امكانات موجود در جهت سرويس دهي مناسب به گردشگران متناسب با افزايش جذب گردشگر به منطقه و افزايش تعداد روزهاي اقامت توريستها بايد مد نظر قرار گيرد.
امروزه مسئله جذب توريست در شهر توريستي سرعين با دو چالش عمده مواجه بوده که هر لحظه ادامه حيات آنرا تهديد مي كند.
1-       ترك زود هنگام توريستها بدليل كمبود امكانات اقامتي و تفريحي
2-       نارضايتي توريستها وامكان كاهش تعداد آن با بروز مشكلات بهداشتي و احياناً فرهنگي و اجتماعي
در راستاي افزايش تعداد روزهاي مراجعات مسافران به شهر از حدود 100 روز به كل طول سال امكانات مناسب بايد فراهم گردد از جمله اين امكانات ورزشي و تفريحي كه طي سالهاي اخير به بهره برداري رسيده است تله اسكي آلوارس مي باشد ابتدا قرار بود تله كابين نيز در اين منطقه احداث شود ولي از زمان آغاز عمليات پروژه (سال 79) تا سال 85 تله كابين احداث نگريده است.
علاوه براين با در نظر گرفتن جاذبه هاي تاريخي منطقه مانند روستاي تاريخي كنزق در 2 كيلومتري شهر و افزايش امكانات زيربنايي د رآن بالاخص جاده ارتباطي آن، تقويت اردوگاههاي تفريحي درنزديكي شهر، با كمك گرفتن از جاذبه هاي توريستي موجود در اردبيل و شهرستانهاي اطراف مي توان به اهداف مورد نظر دست يافت.
برگزاري همايشها، سمپوزيوم ها، سمينار هاي استاني وكشوري در سرعين علاوه بر رونق اقتصادي و غناي فرهنگي نقش موثري در شناساندن قابليت ها وجاذبه هاي آن به ساير مناطق خواهد داشت همانند ساير كشورهاي خارجي با شركت در سمينارها ونمايشگاه هاي بين المللي و با ايجاد سايت هاي تبليغاتي اينترنتي مي توان به معرفي قابليت ها و استعدادهاي منطقه پرداخت اجراي اين برنامه بدون مشاركت بخش خصوصي امكان پذير نخواهد بود.
از سوي كارگروه گردشگري استان برنامه هاي زير براي افزايش ورود توريست به منطقه سرعين اتخاذ شده است.
تهيه طرح جامع توريستي سرعين، طرح ساماندهي شهر و هم چنين مطالعه طرح احداث و اجراي پارك 12هكتاري و كمپينگ روستاي توريستي ويند كلخوران و مسير سلامت 7/1 كيلومتري افزايش مراكز تفريحي و ورزشي، احداث ترمينال مسافربري احيا و مرمت آثار باستاني از جمله تپه آناهيتا ، روستاي كنزق و غارهاي باستاني ،احداث وتكميل مسير ارتباطي سرعين، ويله دره، احداث بلوار و واحدهاي اقامتي در روستاي توريستي ويله دره ، تكميل اردوگاههاي تكميل محور ميمند به آلوارس احداث آموزشكده آبدرماني وگياهان دارويي،و … اجراي به موقع اين طرحها جز بااختصاص بودجه مناسب و به موقع از سوي دولت ممکن نخواهد بود. طرح احداث دهكده توريستي سرعين كه از اسفند سال 83 آغاز گرديده و قرار براين بود كه در اين دهكده يك باب هتل پنج ستاره، آبدرماني مجهز ، شهربازي ،‌استخر روباز و … بامشاركت كشورهاي تركيه ، سوئيس و … احداث شود كه متاسفانه پس از گذشت 18 ماه فقط محوطه آن ديوار كشي شده وتاكنون پروژه هيچ پيشرفتي نداشته است.
 
مجموعه‌ي كم‌نظيري از خانه‌هاي سنگي در دهكده‌ي صخره‌يي كلخوران اردبيل
در فاصله‌ي بيش از چهار كيلومتري سرعين، روستاي ويند كلخوران با آثار باستاني مانند دهكده‌اي
صخره‌يي و شگفت‌انگيز، جاذبه‌ها و مناظر طبيعي در امتداد دره‌ي زيباي ورنياب، گورستان‌هايي متشكل از سنگ قبرهايي ديدني مربوط به دوره‌هاي گذشته قرار دارند كه در مجموع، اين مكان را به‌صورت موزه‌اي تاريخي، هنري و طبيعي درآورده است.
دره‌ي زيباي ورنياب دره‌اي طولاني است كه از دامنه‌ي تپه‌هاي روستاي ورنياب تا قسمت انتهاي مزرعه‌هاي روستاي ويند كلخوران ادامه دارد. در امتداد جاده‌ي روستاي ويند كلخوران و در دامنه‌هاي تپه‌ها، گورستان‌هايي با سنگ قبرهاي تراش‌خورده به‌دست انسان‌هاي خلاق و ساكنان پيشين اين ديار وجود دارند كه عمده‌ي اين سنگ قبرها به‌شكل حيوان‌هايي مانند قوچ، پلنگ و شكل‌ها و علامت‌هاي ديگري مانند سنگ قبرهاي صندوقي‌شكل، مكعب‌مستطيل و نقش‌هاي هندسي با حجاري‌هايي روي آن‌ها و علايمي ديدني‌اند كه هر يك از آن‌ها در نوع خود اثري درخور تحسين هستند.
بسياري از اين سنگ قبرها با توجه به علايم و اشكال آن‌ها مشخص و متمايز از ديگر سنگ قبرها هستند كه به احتمال زياد با توجه به شباهت اشكال و نقوش آن‌ها به سنگ قبرهاي منطقه‌هاي همجوار كه كارشناسان درباره‌ي آن‌ها تحقيق كرده‌اند، به دوران سلجوقي، تيموري و صفوي تعلق دارند.
علاوه بر جاذبه‌هايي كه به آن‌ها اشاره شد، در زير تپه‌ها و صخره‌هاي اطراف اين روستا، دهكده‌اي سنگي با مجموعه‌اي از خانه‌هاي سنگي منفرد به‌صورت يك پديده‌ي معماري، تاريخي و باستاني استثنايي وجود دارد كه شكل كنده شدن خانه‌ها در زير تپه‌هاي سنگي و رسوبي و نوع كنده شدن آن‌ها كه به خلق چنين آثاري منجر شده، در نوع خود كم‌نظير است.
دهكده‌ي صخره‌يي ويند حدود پنج كيلومتري جنوب غربي سرعين و در نزديكي جاده‌ي اردبيل قرار گرفته است. مناطقي كه خانه‌هاي سنگي در آن قرار گرفته‌اند، قوردي قيه، تپه‌ي چله‌خانه، قره قيه و مسجد يري ناميده مي‌شوند.
سفال‌هاي پراكنده در سطح و داخل خانه‌هاي سنگي به دوره‌هاي مختلف تعلق دارند؛ سفال‌هاي مربوط به دوره‌ي اشكاني، سفال‌ها و قوس‌هاي جناغي در كنده‌هاي صخره‌يي شبيه به آثار ساسانيان و همچنين آثار و علايمي مربوط به دوران‌هاي اسلامي مانند سلجوقي، تيموري و صفوي كه از استمرار استفاده از اين خانه‌هاي سنگي در طول تاريخ حكايت مي‌كنند.
در تپه‌ي چله‌خانه، بيشتر خانه‌هاي سنگي در زير زمين قرار دارند. البته سقف تعدادي از آن‌ها بر اثر عوامل مختلف فروريخته و يا به‌سبب پر شدن فضاهاي داخلي، امكان بازديد از آن‌ها فراهم نيست.
تعداد قابل توجهي از خانه‌ها با ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد سالم باقي مانده‌اند كه به دو مورد از آن‌ها مي‌توان اشاره كرد؛ يكي از آن‌ها در فاصله‌ي يك‌صد متري از جاده‌ي شني منتهي به ويند كلخوران قرار دارد كه در ورودي آن سكويي از سنگ به ارتفاع 60 سانتي‌متر از كف است كه دو ستون استوانه‌يي به قطر 50 تا 60 سانتي‌متر در دو طرف سكو قرار گرفته‌اند. همچنين جاچراغي‌ها و تاقچه‌هاي كوچكي در داخل اين واحد وجود دارند.
در دو قسمت شمالي و جنوبي در ارتفاع 60 سانتي‌متري حلقه‌هايي از سنگ كنده شده‌اند كه مانند اين حلقه‌هاي سنگي در قسمت پايين ديوار نزديك كف وجود دارند، اما به‌دليل پر شدن كف مشخص نيستند. هرچند اطلاعات دقيقي درباره‌ي كاربري آن‌ها در اختيار نيست، ولي از شكل ظاهري و رديف كنده شدن آن‌ها چنين به نظر مي‌رسد كه اين حلقه‌هاي سنگي براي بستن دست و پاي افراد و احتمالا اسرا و زندانيان به‌صورت پشت به ديوار بوده است.
بسياري از اين خانه و كنده‌هاي صخره‌يي اين منطقه، پلاني مربع، مستطيل و بيضي‌شكل و غير هندسي دارند كه همه نوع زيستگاه مانند اتاق‌هاي منفرد و حجيم در ابعاد مختلف با راهروهاي مرتبط با هم و سقف‌هاي هلالي‌شكل و قوس‌هاي جناغي مسطح با تاقچه‌ها، جاچراغي و جاي رختخواب وجود دارند كه در دل كوه‌ها و صخره‌هاي منطقه پراكنده‌اند و به لحاظ تعداد زياد، تنوع آن‌ها و قابل توجه بودن از لحاظ تاريخي و باستاني به‌صورت يكي از كانون‌هاي علمي،‌ تفريحي و گردشگري ممتاز مي‌توانند درآيند.
 
 
 
توده كوهستاني ساوالان:
 
توده كوهستاني ساوالان بزرگترين مجموعه اكوتوريستي استان اردبيل است و بايد آنرا در كليت خود يك جاذبه اكوتوريستي به شمار آورد مهمترين زمينه هاي اكوتوريستي و قابليت هاي ساوالان را مي توان در موارد زير خلاصه كرد:
1-       قابليت هاي اكوتوريستي چشمه هاي آب معدني گرم وسرد
2-       قابليت توريستي ييلاقي دامنه هاي اطراف
3-       قابليت زيستگاهي دره موييل و شيروان دره سي
4-       قابليت صخره نوردي د ركنار دره هاي فوق
5-       قابليت اسكي و ورزشهاي زمستاني در پيست آلوارس و ديگر پيستهايي كه مي توانند در آينده مورد بهره برداري قرار گيرند.
6-       قابليت انجام ورزشهاي مهارتي زمستاني يا اسكي وحشي برروي دامنه هاي طبيعي خارج از محدوده پيست احداث شده.
7-       قابليت اكوتوريستي براساس رويش انواع گلها و گياهان معطر طبيعي (پونه) بولاغ اوتي ، شقايق و …
8-       قابليت پياده روي مسافران آبدرماني سرعين و ساير چشمه هاي آب معدني
9-       قابليت كوهنوردي ورزشي ، حرفه اي و صعود به قله
10-     قابليت پرواز با كايت بر فراز دشتهاي اطراف
11-     قابليت طبيعت درماني از طريق احداث روستاهاي مسكوني براي سالمندان
12-     قابليت پژوهش و آموزش براي دانشجويان رشته هاي زمين شناسي ،يخچال شناسي، درياچه آتشفشاني، آب شناسي، ژئومورلوژي ، زلزله شناسي.
13-     قابليت تفرجگاهي در فصول بهار و تابستان.
14-     قابليت استفاده براي تورهاي اسب سواري
تقريباً نقطه اي از دامنه هاي ساوالان نيست كه به نوعي داراي ظرفيت اكوتوريستي نباشد به همين دليل اين توده كوهستاني كه منشاء اصلي پيدايش بسياري از جاذبه هاي طبيعي استان ازآن سرچشمه مي گيرد بايد قبل از هرچيز بعنوان يك منطقه توريستي ثبت و تحت مقررات ويژه اي اداره شود.
 
آلوارس ساوالان:
 
روستاي آلوارس در ارتفاعات جبهه جنوبي ساوالان با استعدادهاي متنوع توريستي است مسير اصلي آلوارس – دسترسي از طريق جاده سرعين – آلوارس است البته يك راه فرعي ديگر نيز از شهرستان نير به آلوارس وجود دارد كه حدود 4 كيلومتر آن خاكي و سنگي است.
مسير اين روستا با قابليت هايي چون منظر جوامع روستايي و الگوي معشيت آنها(شاهسونها) ،آب وهواي ييلاقي ، قابليت كوهنوردي ، پياده رويي، شكار، وجود آبگيرهاي زيبا (قزل گوللر) و… مساعد سرمايه گذاري جهت ايجاد زير ساختهاي صنعت توريسم است.
مهمترين تاسيسات و تجهيزاتي كه در آلوارس در نظرگرفته شده است . پيست اسكي روي برف است اين پيست در صورت تكميل بزرگترين پيست اسكي كشور مطابق با استانداردهاي جهاني خواهد بود که تاکنون فقط فاز اول آن به طول 1400 متر احداث شده است.
 
 
 
منطقه اكوتوريستي برجلو- قينرجه
 
اين منطقه در 47 كيلومتري اردبيل ، 4 كيلومتري شهر نير قرارگرفته وداراي دو چشمه آب معدني بوشلي (برجلو) و قينرجه است .محدوده آن داراي امكانات طبيعي فراواني براي فعاليت هاي اكوتوريستي است.
اين دو چشمه به دليل قرار گرفتن دركنار جاده اصلي اردبيل ، سراب،‌تبريز دماي خوب آب و كافي ، موقعيت قرارگيري مناسب براي احداث و توسعه تاسيسات اقامتي پذيرايي،دارا بودن فضاي كافي براي احداث تاسيسات جنبي و آشنايي نسبي مردم با آن، بايد مورد توجه قرار گيرد.
از سال 84 طرح احداث دهکده توريستي سبلان و شهرک تخصصي آب در اين منطقه شروع شده است که مانند ساير پروژه هاي عمراني استان پيشرفت محسوسي نداشته است.
 
ساماندهي اطراف منطقه بولاغلار
-        مشخص كردن حريم پيك نيك رودخانه از اراضي زراعي اطراف آن و جلوگيري از كشت در حريم رودخانه
-        ساماندهي و بهسازي فضاهاي جنگلي موجود در حاشيه رودخانه بعنوان فضاهاي پيك نيك.
-        تكميل راه دسترسي به كناره هاي رودخانه
-        مشخص نمودن حوزه صيدماهي قزل آلا
-        احداث مركز خدمات رساني
-        بهسازي ورودي از 2 طرف پل نير و نورپردازي حريم پيك نيك رودخانه
-       
مسائل و مشكلات توسعه بخش توريسم اردبيل را مي توان در دو بخش نظري و اجرايي طبقه بندي كرد.
 
 ذكر اين نكته ضروري است كه سرزمين آذربايجان به ويژه منطقه اردبيل با توجه به پيشينه تاريخي درخشان وجود آب و هواي متنوع جاذبه هاي ديدني قابليت توسعه بخش اعظمي از انواع توريسم را دارا مي باشد و اين نكته را نبايد از نظر دور داشت كه هر نوع توريسمي در مسير توسعه خود در اين منطقه داراي ملاحظات و محدوديتهايي است كه اين محدوديتها شامل موارد طبيعي، فرهنگي، اخلاقي، اقتصادي و حتي سياسي است مي توان مهم ترين علت عدم توسعه صنعت توريسم و حتي توسعه همه جانبه را در منطقه اردبيل وجود بينش سانتراليستي در مسئولين مربوطه و عدم اختصاص بودجه مناسب و به موقع و وجود تبعيض نسبت به اين منطقه دانست
 
مشکلات بخش نظري
 
 الف : در بخش نظري با وجود‌آگاهي كامل نسبت به اهميت توسعه صنعت گردشگري و مقايسه وضعيت نه چندان مطلوب اين منطقه با توجه به استعدادها و پتانسيل هاي فراوان نسبت به استانهاي مركزي كه با وجود جاذبه هاي طبيعي اندك صنعت توريسم با استفاده از اعتبارات ملي توسعه داده اند. به دليل سياستهاي اعمال شده از طريق مركز وهم چنين وجود زمينه خاكستري در اذهان برخي از مقامات كشوري و حوزوي ناشي از نگراني تاثيرات سوء فرهنگي باعث شده تلاشهاي بسيار اندك در امر توسعه توريسم اين منطقه پاسخ لازم را ندهد.
اين در حاليست كه بخش عمده گردشگران علاقه سفر به منطقه اردبيل با انگيزه طبيعت گردي، گردشگري روستايي، ورزشي و كمتر تفريحي دست به اين اقدام مي زنند علاوه براين چون صنعت گردشگري براي منطقه درآمد زاست در اين عرصه نيز محاسبه هزينه و فايده ملاك اصلي تصميم گيري است بويژه كه در شرايط كنوني بحران بيكاري منطقه اردبيل را تهديد مي كند و توسعه صنعت گردشگري با كمترين سرمايه گذاري بالاترين اشتغالزايي را بدنبال خواهد داشت.
 
 
 مشكلات بخش اجرائي
 
1-       ترابري:
با اعلام سال 2006 بعنوان (سفر وحمل ونقل از تخيل ژول ورن تا واقعيت قرن بيست و يكم) از سوي فرانچسكو فرانجياني رئيس سازمان جهاني توريسم (WTO) اهميت ترابري و حمل و نقل در صنعت توريسم بيش از پيش مشخص تر مي شود.
يكي از مولفه هاي اصلي و عمده در جذب توريست توجه به مسئله ترابري است كه از اين لحاظ منطقه اردبيل در تنگناي بسيار شديد قرار داد اختصاص بودجه بسيار اندك براي احداث خط آهن ميانه – اردبيل – مغان، نامناسب بودن اکثر جاده هاي استان ، عدم تجهيز فرودگاه اردبيل به دستگاه هاي ناوبري پيشرفته باعث بروز مشکلات عديده اي در اين بخش شده است استان اردبيل از ناوگان حمل ونقل جاده اي و هوايي خوبي برخوردار نيست :
الف: جاده هاي زميني در فصول سرما خطرناك و حادثه خيز مي باشند.
ب: نبود امكانات ريلي يعني قطار كه از امنيت بسيار خوبي در فصل زمستان برخورد است.
ج: تعداد زيادي از پروازها نسبت به شهرهاي ديگر   نبود امكانات فرودگاهي و نامساعد بودن شرايط جوي كنسل مي گردد.
 .
 
2-       بازاريابي و معرفي جاذبه هاي گردشگري منطقه با استفاده از تكنولوژيهاي جديد در داخل و خارج از كشور.
در اين مورد نيز ارگانهاي مربوط به گردشگري درمنطقه داراي نقايص متعددي هستند. نمايشگاه Arab Tourism Marketing)ATM ، بازاريابي گردشگري عرب ) كه ارديبهشت امسال و سال قبل در دبي برگزار شد از اردبيل هيچ نماينده اي در اين نمايشگاه حضور نداشت .
هدف از برگزاري اين نمايشگاه :
جذب سرمايه گذاري براي ساخت صد هتل سه ستاره در اقصي نقاط كشور.
1-       تشريح زيرساخت هاي توسعه صنعت گردشگري بود. در اين نمايشگاه سرمايه گذاران صنعت هتل سازي، مديران آژانس هاي هواپيمايي كشور امارات و ساير كشورهاي عرب حوزه خليج فارس و هم چنين خبرنگاران رسانه ها حضور داشتند.
2-       تامين خدمات مورد نياز گردشگران شامل فراهم آوردن تسهيلات ورود وخروج، امكانات اقامتي خدمات بين راهي تورگردانان و راهنما امنيت و …
ارتقاي كيفيت دفاتر خدمات مسافرتي تورگرداني و راهنمايان مستقر در مراكز مكانهاي ديدني موزه ها عمدتاً به ميزان كيفيت وكميت بازديدكنندگان بستگي دارد اگر صنعت گردشگري توسعه يابد و فعاليت در بخشهاي مذكور سودآور شود قطعاً امر ورود و خروج گردشگران ارتقاء خواهد يافت .
هتل هاي منطقه پاسخ گوي توريستهاي ويژه وتاثيرگذاري نمي باشند و در برنامه هاي آتي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ساخت هتل 5 ستاره اي براي اين منطقه در نظر گرفته نشده است. جاذبه هاي توريستي موجود در منطقه اردبيل و سرعين مي توان در يك روز مورد بازديد قرار داد تجربه نشان داده است   مسولين بايد براي اقامت بيشتر از يك روز فكر اساسي كنند يعني امكانات و جاذبه هاي لازم را فراهم نمايند صرف داشتن آبهاي گرم منطقه سرعين يا آب وهواي مساعد اردبيل نمي توان كليه اقشار مردم را به اين منطقه كشانيد در حال حاضر و با توجه به شرايط موجود مي توان با توجه و تمركز بيشتر برروي اكوتوريسم با ايجاد امكاناتي كه سرمايه زيادي نيز نمي خواهد، مي توان با برنامه ريزي كوتاه مدت ، ميان مدت و بلندمدت به اهداف مورد نظر دست يافت.
 
3-       توجه به امر بازاريابي
4-       پذيرايي مردمي توريست و عدم تطابق فرهنگي گردشگران خارجي با ارزشهاي حاكم برمنطقه
 
براي حل مسئله فرهنگي پذيرش توريست مي توان با آموزش صحيح در اين مورد از طريق شبكه هاي استاني و سراسري و هم چنين مطبوعات فرهنگ سازي كرد.
5-       آموزش مديران در بخش توريسم :
عمده ترين مشكل مديريت بخش توريسم عدم وجود مديران تحصيل كرده در امر توريسم مي باشد و جاي سئوال است كه در هيچ يك از دانشگاههاي منطقه رشته هاي مديريت جهانگردي و هم چنين مديريت هتلداري تاسيس نشده است.
در استان اردبيل و با توجه به وجود آبهاي معدني شهرهاي نير،سرعين ، مشگين شهر، خلخال و گيوي لزوم احداث دانشكده آب درماني بيش از پيش احساس مي شود.
چندين پيشنهاد براي بهبود وضع توريسم منطقه :
1-       مشاركت بخش خصوصي و استفاده از سرمايه گذاري در اين بخش و استفاده از تجربيات كشورهاي پيشرو در حوزه توريسم ، كشور تركيه با توجه به همسايگي ايران و اشتراكات فرهنگي ديني و قومي مي تواند بهترين منبع براي كسب تجربه باشد.
2-       تسريع در امر احداث و بهسازي جاده اردبيل – مغان ،جاده اردبيل – تبريز، جاده اردبيل - خلخال، راه آهن ميانه – اردبيل – مغان و …
3-       تاسيس رشته هاي مرتبط با امر توريسم و آب درماني در دانشگاه هاي منطقه
4-       خريد ماشين هاي تورگرداني با ظرفيت هاي 7 و 20 نفره.
5-       فرهنگ سازي
6-       بازاريابي : حضور مستمر در نمايشگاه هاي داخل و خارج از كشور، ايجاد سايت اينترنتي تهيه بروشور به زبانهاي رايج اروپايي و آمريكايي و تبليغ سايتهاي توريستي منطقه از طريق كانالهاي ماهوارهاي
7-       تهيه و اجراي طرح جامع گردشگري در كنار تدوين برنامه هاي كوتاه مدت- ميان مدت و دراز مدت براي بهره برداري هرچه سريع تر از پتانسيل هاي موجود
8-       تلاش در جهت ثبت آثار واجد شرايط در ميراث جهاني يونسكو به عنوان نمونه بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي ،ثبت كوه ساوالان به عنوان كوه مقدس.
9-       تكميل طرحهاي نيمه تمام گردشگري
10-     تكميل موزه هاي موجود
11-     همكاري و هماهنگي مابين نهادهاي مرتبط با امر توريسم
 
طرحهاي ايجاد و توسعه مراكز وقطبهاي جديد توريستي در منطقه اردبيل
-        كاهش وابستگي فصلي جريانهاي گردشگري به فصل تابستان
-        افزايش تنوع در عرضه جاذبه ها وامكانات توريستي
-        فراهم آوردن امكان جابجايي گردشگران در داخل استان
-        طرح ساماندهي و بهسازي حوزه ورودي حيران بعنوان دروازه اصلي استان وايجاد تاسيسات رفاهي و پذيرايي درخور اين ورودي به منظور اثرگذاري مثبت و مطلوب در مسافران ايجاد ذهنيت مثبت در آنها.
-        طرح توسعه و احداث تاسيسات اقامتي و پذيرايي و رفاهي چند منظوره در منطقه فندقلو بطوريكه بتوان از ظرفيت گردشگري تابستاني و زمستاني آن استفاده كرد.
-        طرح هاي موردي در مجموعه توريستي ساوالان و اجراي طرح منطقه توريستي ساوالان با كليه تاسيسات وتجهيزات تعريف شده و پيشنهادي در آن.
-        طرح اجرايي توريسم اقتصادي در بازار قديمي اردبيل وبازسازي كاروانسراي پيشنهادي براي ارائه خدمات پذيرايي و خريد درآن
-        طرح ساماندهي و نوسازي تاسيسات و تجهيزات حاشيه درياچه شورابيل.
-        طرح توسعه و تجهيز حوزه درياچه نئور بعنوان دومين قطب اكوتوريستي در نيمه جنوبي استان و پيوند دادن اين مركز با توريسم ييلاقي ناشي از طريق احداث راه دسترسي به دامنه هاي شرقي كوههاي تالش.
-        طرح توسعه و تجهيز مركز آبدرماني سردابه، قينرجه وبوشلي.
-        طرح احداث استخر سرپوشيده ، و روباز در حوزه سرعين.
-        طرحهاي توسعه پيشنهادي اسكي آلوارس و اطراف ساوالان.
-        طرح توسعه توريسم ييلاقي در دامنه هاي ساوالان.
-        طرح احداث اردوگاه توريستي در بولاغلار نير.
-        طرحهاي موردي در امتداد رودخانه بالغلو بصورت احداث اردوگاه و گمپينگ گردشگري
 
منابع و مراجع:
1-Tourism Planninig An Intergrated and Sustainable Development Aapproach
           Edward Inskeep h
2- اقتصاد گردشگري ام كريشنامورتي و استاونگا اچ مينك Krishna Morthy .M. Stavenga Mink H ،ترجمه : دكتر محمد رضا فرزين
3-       راهنمايي محمدتقي – طرح جامع گردشگري استان اردبيل ،دانشگاه تهران ، موسسه جغرافيا.
4-       ماهنامه ديلماج- شماره ويژه توريسم وباستان شناسي شماره 15 آذر 84.
5-       www.wto.org
6-       نشريه دانشجويي سايان – سال سوم شماره 11 آذر83.
7-       ماهنامه بازاريابي – ويژه نامه توريسم – شماره 42- ارديبهشت 84.
8-       مديريت و برنامه ريزي – نشريه خبري – علمي و آموزشي و تخصصي خرداد و تير 84 ،سازمان مديريت و برنامه ريزي استان اردبيل.
+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم خرداد 1386ساعت 13:51  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

تکنيک قنات در ايران زاده شده،توسعه يافته و از اين سرزمين به بقيه سرزمين ها راه يافته است.     
 
خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گردشگري ـ ادوارد دوبونو، صاحب نظر سرشناس بين المللي در زمينه تفکر خلاق و مشاور شرکت هاي بزرگي همچون آي بي ام و خطوط هوايي بريتانيا مي گويد: "در سال 1970، در گردهمايي مديران نفت، پيشنهاد کردم که آنها بايد به حفر چاه هاي نفت به صورت افقي بيشتر توجه کنند تا به صورت عمودي. در آن زمان اين ايده جنون آميز به نظر مي رسيد ولي امروزه متداول ترين روش براي حفر چاه نفت با بازده بالاست."
جالب اين است که اين تفکر، هزاران سال پيش در ايران منشا حفر چاه هاي افقي به جاي عمودي، براي بهره برداري از آب هاي زيرزميني شد که نشان از خلاقيت مردم آن زمان مي دهد.
اين تفکر و در پي آن ابتکار قنات چنان مهم بود که بسياري از کارشناسان يکي از دلايل گسترش امپراطوري نوظهور هخامنشي را در ارتباط با آن مي دانند.
قنات يا کاريز چنان در دنياي آن روز و حتي بعدها اثر گذاشت که تا امروز شاهد اثراتش هستيم. تا جايي که در مقام تحليل تاريخي، ناگزير از استفاده از واژه "تمدن کاريزي" مي شويم.

معاني کاريز و قنات
تا آن جا که مشخص است، واژه قنات، ريشه ايراني ندارد. عموما از سوي علماي فرهنگ و زبان سامي و در پي آن از سوي همگان پذيرفته شده که ريشه کلمه قنات ماخوذ از کلمه "کانو" آکادي به معناي "ني" است که در عبري به "کانا" و درآرامي به "کاينا" تبديل شده و در سير تحول خود به شکل واژه "کانال" در زبان لاتين وارد شده و در آن جا به معناي "مجرا" از آن ياد شده است.
واژه فارسي قنات، کاريز است که به اعتقاد برخي مرکب از کن (کندن) + ريز (ريختن و خالي کردن) مي باشد.
در لغت نامه دهخدا در ذيل کلمه کاريز آمده است: آب باشد که در زيرزمين چاه به چاه برند و در تازي به آن قنات گويند. همچنين آمده است: راه آب روان در زيرزمين که به عربي قنات گويند و در اصل کاه ريز بوده که براي امتحان جريان آب کاه مي ريخته اند تا معلوم شود.

رابطه فرهنگ و کاريز
آن چه مسلم است اين است که تکنيک قنات در ايران زاده شده، در ايران توسعه يافته و از اين سرزمين به بقيه سرزمين ها راه يافته است و تا جايي که اطلاع داريم سابقه تاريخي قنات در ايران به صورت مستند، در کتيبه هاي سارگون دوم، پادشاه آشور (705-722 ق.م.) ذکر شده است.
با اين سابقه تاريخي و همچنين نقش تاريخي قنات و با در نظر گرفتن مسئله آب و آبياري در سرزمين خشک و کويري ايران و وابستگي مردم به آن مي توان حدس زد که ميان فرهنگ و کاريز ارتباطي تنگاتنگ وجود دارد. اين ارتباط تا آن جاست که يکي از معاني متعدد فرهنگ، کاريز آب است. همچنين واژه "دهن فرهنگ" به جايي اطلاق مي شده که از کاريز، آب به روي زمين جاري مي شده است.

پيدايش قنات
طبق فرضيه هانري گوبلو در گستره فرهنگي ايران، قنات به وسيله معدن کاران آکادي ابداع شده است. اين معدن کاران به دنبال سنگ معدني مس، کوه هاي زاگرس را کاوش مي کرده اند که با برخورد به سفره هاي آب زيرزميني دچار مشکل شده اند. آنها اين مشکل را با ايجاد زهکش در کف معدن حل کرده و به طور تصادفي به تکنيک قنات دست يافته اند. بر مبناي اکتشافات فعلي ايجاد اين قنات هاي تصادفي حداکثر به اوايل هزاره اول پيش از ميلاد باز مي گردد. طبق اين نظريه استفاده گسترده از آب قنات به منظور کشاورزي چند صد سال بعد رايج مي شود و بر اساس همين فرضيه، گوبلو تعريف صحيح قنات را به صورت زير بيان مي دارد: قنات تکنيکي است داراي ويژگي هاي استخراجي معادن و عبارت است از بهره برداري از سفره آب هاي زيرزميني به کمک دهليزهاي زهکشي آب.

تکنيک قنات
در نقاطي که هواي گرم و خشک دارند و آب هاي سطحي آنها کم است، قنات ها بهترين وسيله براي بدست آوردن آب جهت مشروب ساختن اراضي بودند. قنات در واقع قديمي ترين روش هيدروتکنيک است. اين روش از کانال و يا مجاري زيرزميني تشکيل مي شود که سرچشمه اين مجاري درکوه پايه ها و مظهر آنها درکشتزارهاست.
جهت احداث قنات در ابتدا چاه هاي عميقي به عمق متوسط 150 تا 200 متر به نام "مادرچاه" در کوه پايه ها و يا در دامنه هاي با شيب مناسب و با قطر 1 الي 2 متر حفر مي کنند. سپس در مسيري که به سوي کشتزارها و اراضي مي رود، چاه هاي متوالي در امتداد هم و به فاصله هاي چندين متري مساوي با هم تا محل مورد نظر حفر مي کنند. در مرحله بعدي اين چاه ها را به وسيله کانال يا مجراي زيرزميني و با شيب ملايم به هم مربوط مي سازند. طول اين مجرا که قنات يا کاريز ناميده مي شود، بسته به موقعيت محل متفاوت است. هر گاه سطح آب نزديک به زمين و شيب آن کافي باشد طول قنات از چند کيلومتر تجاوز نمي کند. ولي در جايي که زمين مسطح بوده و شيب کم باشد طول مجراي زيرزميني گاهي تا چند ده کيلومتر هم مي رسد.
حفر چاه به دو منظور صورت مي گيرد. يکي جهت خارج کردن خاک و سنگ بستر مجرا در موقع حفاري و ديگر براي تهويه و لاي روبي قنات در مواقع گرفتگي مجرا. پس از آن که مجرا احداث شد آب در آن جريان يافته در مظهر قنات از مجرا خارج مي شود و به مصارف آبياري مي رسد. خاک هايي را که از چاه ها و مجاري قنات در موقع حفر آن بيرون مي آورند، عموما در اطراف دهانه چاه ها مي ريزند که به اين ترتيب برآمدگي هايي در اطراف دهانه چاه ها به وجود مي آيد که شبيه به دهانه آتشفشان کوچکي مي شوند.
احداث قنات به صورت ظاهر امري ساده است ولي در حقيقت کاري است مشکل. اين کار احتياج به محاسبه دقيق از نظر شيب آب هاي تحت الارضي دارد و اين محاسبه بايد طوري به دقت انجام گيرد که آب پس از طي متجاوز از ده ها کيلومتر در نقطه اي که محاسبه معين کرده روي زمين جاري شود.
جالب است بدانيم که وسايل حفر قنات از هزاران سال پيش تا عصر حاضر کوچکترين تغييري نکرده اند و عبارت اند از: چرخ چاه که توسط آن، هم مقني به پايين مي رود و هم خاک ها را تخليه مي کنند؛ طناب؛ دلو چرمي؛ چراغ؛ يک کلنگ دسته کوتاه و بيل.
براي حفر قنات، مقنيان ابتدا با حفر چاه هاي گمانه در قسمت هايي از زمين ابتدا از وجود آب اطمينان حاصل مي کردند. پس از آن با وسايل مساحي به تعيين شيب زمين و فاصله چاه ها تا محل مظهر قنات مي پرداختند و سپس اقدام به حفر مي نمودند.

گسترش جغرافيايي قنات
طبق نظر گوبلو خاستگاه قنات در شمال غربي ايران فعلي و در حدود سال 800 ق.م. است. در حدود سال 525 ق.م. قنات به حاشيه جنوبي خليج فارس و در سال 500 ق.م. به مصر و در سال 750 ق. م. به مادريد و در سال 850 ق.م. به جنوب الجزاير و در 1520 م. به لوس آنجلس و در 1540 م. به شيلي هم مي رسد. از طرفي از 120 ق.م. تا 1475 م. در چين و در قرن هفتم و هشتم ميلادي در ژاپن گسترش مي يابند.
چنان که ديديم قنات نه تنها در همه پهنه سرزمين ايران وجود دارد بلکه به ديگر سرزمين ها هم گسترش يافته، اما هر چه به حوزه مرکزي ايران نزديک تر مي شويم، قنات ها فناوري پيچيده تر و عظمت و شکوه بيشتري پيدا مي کنند. در اين محدوده قنات از نظر فني و تکنولوژيکي، از نظر تعداد و تراکم، طول، عمق مادر چاه، ميزان آبدهي و تعداد و ميزان زمين هاي کشاورزي وابسته به آن در سطح جهان بي نظير است.

قنات هاي ايران
آمار رسمي سال 1377 نشان مي دهد که در سراسر پهنه ايران، تعداد 32164 قنات وجود دارد که در حدود 7/77 درصد اين قنات ها در مناطق شرقي ايران حفر شده اند. بنا به محاسبات جواد صفي نژاد در مقاله شگفتي هاي قنات هاي ايران، طول متوسط هر قنات را مي توان 6 کيلومتر در نظر گرفت. طول کل حفاري هاي انجام شده براي قنات هاي ايران تقريبا برابر است با 82 درصد فاصله زمين تا ماه و 77/7 برابر طول خط استوا.
قنات گناباد عميق ترين و طولاني ترين قنات ايران و در شمار کهن ترين قنات هاي جهان به حساب مي آيد.

قنات در باور مردم
از آن جا که آب دغدغه مردم اين سرزمين بوده، قنات هم به عنوان يکي از مظاهر توليد آب، برايشان جنبه تقدس پيدا کرده و از اين رو با فرهنگ مردم عجين شده است.
در باور مردم قنات ها يا نر هستند يا ماده و با توجه به اين عقيده هنگامي که آب آنها کاستي مي گيرد، آنها را زن يا شوهر مي دهند و اين مراسم گاهي با انجام يک مراسم کامل زفاف همراه است. اين مراسم در کنار قنات انجام مي گيرد و در انجام مراسم کوزه اي از آب قنات را سر سفره عقد مي گذارند و زن قنات که غالبا زن بيوه اي است که شوي نمي کند و مخارج خود را از اهالي روستا دريافت مي کند و شوي قنات که غالبا جوان بلند بالايي است از مردم هدايايي دريافت مي کند و اين دو هر از چند گاهي يک بار در آب قنات تن مي شويند. برخي از قنات هايي که از چنين مراسمي براي آنان ياد شده عبارتند از: قنات لق دمبه در يزد در روستاي کله‌دست از توابع شوراب؛ قنات بن در منطقه لار؛ قنات لاغ داغ در سامان شهر کرد؛ قنات حسينچه در نزديکي نجف آباد؛ قنات کناره پر تفرش و ....

آرش نورآقايي

a.nooraghaee@chnpress.com

منابع
- لغت نامه دهخدا؛ علي اکبر دهخدا
- جغرافياي مفصل ايران؛ دکتر ربيع بديعي؛ انتشارات اقبال
- قنات هاي تفت؛ دکتر محمد حسين پاپلي يزدي و مهندس مجيد لباف خانيکي؛ ناشر معاونت پژوهشي سازمان ميراث فرهنگي کشور، پژوهشکده مردم شناسي
- شناخت اساطير ايران؛ جان راسل هينلز؛ ترجمه و تاليف باجلان فرخي؛ انتشارات اساطير
- قنات، فني براي دستيابي به آب؛ هانري گوبلو؛ ناشر معاونت فرهنگي آستان مقدس رضوي
- قنات و تاثير آن در تمدن و فرهنگ؛ فيروز منصوري

 
 

+ نوشته شده در  یکشنبه سی ام اردیبهشت 1386ساعت 21:17  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

ويژگی‌های يک مقاله برای انتشار در نشريات علمی - پژوهشی

محمد مهدی سپهری

دانشيار بخش مهندسی صنايع، دانشگاه تربيت مدرس

نسخه 1.0 ، 1384/2/9

مقاله را اینجا ببینید

گنجینه مقالات فارسی

+ نوشته شده در  دوشنبه سوم اردیبهشت 1386ساعت 12:46  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

زبان ها و گويش هاي ايراني

                            در اسناد تاريخي

در آثار مورخان و جغرافيا نويسان اسلامي، گذشته از فارسي دري که زبان رسمي و اداري کشور ايران بوده است و پهلوي جنوبي (پارسيک) که تا سه چهار قرن بعد از اسلام زبان ديني ايرانياني شمرده ميشد که به آئين زرتشتي (زردشتي) باقي مانده بودند؛ از چندين گويش ديگر که در نقاط مختلف اين سرزمين پهناور متداول بوده، ذکري آمده و گاهي نمونه هاي کوتاه، يا به نسبت بلندتر، از بعضي آنها ثبت شده است.

در اين کتب که از اواخر قرن سوم تا قرن دهم هجري تأليف يافته به بيش از چهل گويش ايراني اشاره شده است که فهرست آنها را در ذيل مي آوريم:

1. اراني: گويش ناحيه اران و بردع در قفقاز بوده است. اصطخري و مقدسي از آن ياد کرده اند. مقدسي درباره آن مينويسد: «در اران سخن مي گويند و فارسي ايشان قابل فهم است و در حروف به خراساني نزديک است.»

2. مراغي: حمدالله مستوفي مينويسد: «تومان مراغه چهار شهر است: مراغه و بسوي(؟) و خوارقان و ليلان... مردمش سفيد چهره و ترک وش مي باشند... و زبانشان پهلوي مغير است.»


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه نوزدهم فروردین 1386ساعت 12:58  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

آيا مي دانيد كه ايرانيان از زمان كورش تا به امروز 52 نبرد با بيگانگان انجام داده اند ، از نبرد كوروش كبير و نبونيد پادشاه بابل تا جنگ ايران و عراق . در اينجا ما شما را با اين 52 جنگ بيشتر آشنا ميكنيم .

 

تاریخ جنگ های ایران

+ نوشته شده در  یکشنبه پنجم فروردین 1386ساعت 16:23  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

انواع گردشگری

 برخی از انواع گردشگری هستند که شاید تا امروز به گوش ما نخورده باشند یا به عنوان یک نوع مستقل از گردشگری از آن اطلاعی نداشته باشیم. آنچه در زیر می آید برخی از این انواع گردشگری است.

·       گردشگری ماجراجویانه : سفر به منظور انجام کاری مخاطره آمیز مانند سفرهای خطر ناک کوهنوردی

·       گردشگری نیاشناسی : گردشگری و سفر به منظور شناخت شجره نامه و پیشینه نیاکان

·       گردشگری نشسته یا گردشگری مجازی : بدون سفر و حضور فیزیکی به جایی گردشگر مقصد خود را از راه اینترنت، کتاب و مجلات سیر می کند.

·       گردشگری سیاه : گردشگری برای بازدید از محل های حوادث و فجایع یا گروستان ها. اولین کمپانی فعال در این زمینه کار خود را در نیو جرسی آمریکا برای بازدید از محل حادثه هواپیمایی هایدنبرگ شروع کرد.

·       گردشگری افیونی : سفر به منظور تهیه یا مصرف مواد مخدر. ( جالب است بدانید جزیره گوا در هندوستان از مهمترین مقاصد این نوع گردشگری است)

·       طبیعت گردی : همانطور که از اسم آن هویداست گردشگری به منظور بازدید از جلوه های طبیعت با حداقل خسارت به محیط زیست.

·      گردشگری آموزشی : سفر به منظورت تحصیل یا کسب مهارتی خاص. مثلا سفر به یک منطقه برای آشنا شدن با نحوه پخت یک غذای خاص یا کار کردن با یک آشپز معروف.

·      گردشگری سخت: گردشگری که همراه با مخاطرات جانی است.

·      گردشگری قمار: سفر به منظور شرکت در قمار و قمار خانه ها. معروفترین مقاصد این نوع گردشگری در دنیا عبارتند از آتلانتیک سیتی، لاس وگاس، پالم اسپرینگز، کالیفرنیا، ماکائو و مونت کارلو.

·      گردشگری باغبانی : سفر به منظور بازدید از باغ ها و باغچه های زیبای دنیا مانند تاج محل

·       گردشگری میراث فرهنگی: مانند سفر برای بازدید از بناهای تاریخی یا بنا ها ی صنعتی بزرگ

·       گردشگری سلامت : سفر به منظور رهایی از استرس شهر های بزرگ و بازیابی سلامت

·       گردشگری تفریحی : سفر جهت انجام تفریحی خاص یا ملاقات با گروهی که تفریح مورد علاقه شان با شما یکی است.

·       گردشگری خاص : مخصوص معلولین یا بیماران با شرایط خاص

·       گردشگری فرهنگ عامه : سفری که تصمیم آن پس از مطالعه کتابی یا مشاهده فیلمی در مورد مقصد توسط گردشگر گرفته می شود.

·      گردشگری پیوسته : برخی از افراد بسیار ثروتمند برای فرار از مالیات پیوسته در سفر هستند تا مشمول قوانین اقامت در محلی خاص نشوند.

·       گردشگری زیارتی : سفر به منظور زیارت مکانی مقدس

·        گردشگری تنها : سفر به تنهایی

·        گردشگری ورزشی : سفر به منظور انجام ورزشی خاص یا بازدید از یک رویداد ورزشی.

گردشگری فضایی : سفر به فضای خارجی زمین.

+ نوشته شده در  شنبه چهارم فروردین 1386ساعت 16:38  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

 

مسجد شیخ لطف الله

رضا طلايي نيك عضو كميسيون امنيت ملي مجلس در يادداشتي  توسعه توريسم در منطقه خاورميانه را راهكاري مفيد براي كاهش تنش هاي كنوني و افزايش قدرت كشورهاي اسلامي عنوان مي‌كند...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم اسفند 1385ساعت 9:55  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

 

بیستون

استان كرمانشاه همچون ديگر نقاط كشور آثاري را از روزگار مجد و عظمت ايران در سينه كوهها و پهنه دشتهاي خود محفوظ كرده است.

بر اساس شواهد و مدارك باستان شناسي كرمانشاه را مي‌توان يكي از نخستين زيستگاههاي بشري به شمار آورد و به جرات مي‌توان آن را موزه سير تاريخ تمدن بشري ناميد چرا كه در اين منطقه اسكان بشر از زمان پيدايش تا كنون بدون انقطاع ادامه دارد.

شواهد و آثار بسياري مويد اين مطلب است كه اولين و قديمي‌ترين آنها غار شكارچيان مربوط به دوره پارينه سنگي است....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم اسفند 1385ساعت 9:47  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

توسعه‌ی توریسم عشایری عشایر ایرانی اقوامی هستند که در گذر از قرن‌ها زندگی دسته‌جمعی، به شیوه‌ای زیبا و باور‌نکردنی ساختار فرهنگی و اجتماعیِ قبیله‌ایِِ خود را حفظ کرده و به عنوان دیدنی‌ترین جاذبه‌ی عصر تکنولوژی لقب یافته‌‌اند.

"توریسم عشایری" در ایران مبحث تازه‌ای‌ست که همچون هر پدیده‌ی جدید دیگری با حواشیِ بسیار همراه بوده و گفتگو‌های پر‌دامنه‌ای را در یکی دو سال اخیر سبب گشته ‌‌است...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اسفند 1385ساعت 13:53  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی 

سیر تحول آموزش صنعت گردشگری و هتلداری در ایران

Tourism training


مسافرت از قرون هیجدهم میلادی به بعد هر روز بر ضرورت و موجودیتش افزوده شد تا آنجا كه تبدیل به صنعت گردید. اقتصاددانان در تعریفی اعم معتقدند هر پدیدهای كه منجر به افزایش درآمد ملی شود ....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه پنجم اسفند 1385ساعت 12:13  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

مديريت ناتوان،آسيب شناسي صنعت گردشگري
توريسم از نگاه سعدي (رحمه‏الله عليه)
فن آوری اطلاعات (IT) و تجارت الترونیک (E-Commerce) در صنعت گردشگری
نگاهی اجمالی به اصول اخلاقی صنعت جهانی توریسم و جایگاه ایران
توريسم صنعت نوين قرن بيست و يكم
توریست خوشگذران ،حامل زباله های فرهنگی
صنعت توريسم یا هنر توریسم
تعریف تروریسم و انواع آن
موقعيت و طبيعت سرزمین ایران
رابطه ميان جذب و دفع توريسم با فقر
جاذبه هاي تاريخي و الگوی رفتاری گردشگران
ایران در یک نگاه
اردوی جهادی به مناطق محروم کشور
جاذبه هاي تاريخي بيشترين نقش را در الگوي رفتاري گردشگران دارد
اقتصاد و جهانگردي Economic and Tourism
موزه اي به وسعت ايران
گردشگري شهري Urban Tourism
صنعت گردشگري در برنامة سوم توسعه
تاريخچة جهانگردي در جهان
جهان نگري حمل ونقل
صنعت جهانگردي در جهان
جامعه شناسي توريسم
آموزش جهانگردي : Tourism Training
جهانگردی مذهبی Religious tourism
توريسم ورزش : Sport Tourism
جهانگردی و امنیت اجتماعی

جامعه شناسي توريسم

اكوتوریسم و جهان اسلام

با سپاس از  فصل نو

+ نوشته شده در  جمعه چهارم اسفند 1385ساعت 17:59  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

ایران در یک نگاه 

 

Map Iran

موقعيت و طبيعت


كشور جمهوري اسلامي ايران سرزمين پهناوري است كه 1648000 كيلومتر مربع مساحت دارد و در جنوب غربي آسيا، ميان كشورهاي تركمنستان ، آذربايجان و ارمنستان در شمال ؛ افغانستان و پاكستان در شرق ؛ و تركيه و عراق در غرب قرار گرفته است . سراسر مرزهاي جنوبي ايران را كرانه‌هاي خليج فارس و درياي عمان فراگرفته است . مجموع مرزهاي خشكي ايران 51700 كيلومتر ، و مجموع مرزهاي آبي آن ، در شمال و جنوب 2510 كيلومتر است ...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه چهارم اسفند 1385ساعت 17:43  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 


security

ایمنی و حفاظت از منزل قبل از مسافرت
حفاظت از اموال و پول در مسافرت
اهمیت برنامه ریزی در سفر
وسایل مورد نیاز در سفر
نکات ایمنی در حفاظت و پیشگیری از سرقت اتومبیل


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم اسفند 1385ساعت 19:27  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

کاروان

جغرافیا و جهانگردی در اسلام

آنچه این فعالیت علمی و صنعتی را به ثمر می‏رسانید و در جهان از شرق‏ به غرب می‏برد وجود انواع راهها (مسالک) بود- در بحر و بر وهمچنین جنب و جوش بازرگانان و سیاحان و حاجیان.رویهمرفته آثار وتحقیقات مسلمین در جغرافیا از جهات مختلف اهمیت دارد.غیر از وصف ‏طرق،و بیان احوال و عوارض طبیعی،مسلمین علاقه خاصی هم به جغرافیای‏انسانی نشان داده‏اند...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم اسفند 1385ساعت 14:57  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

مشكل گردشگري ايران، همچنان از جنس مديريتي و اجرايي است 

مسعود غلامی
گردشگري در بسياري از كشورهاي بزرگ و كوچك جهان، یکی از بزرگ‌ترين و سودآورترين صنایع است. كشور ايران با پيشينه تمدني كهن و جاذبه‌هاي متنوع و موقعيت برجسته اقليمي، ضمن آنكه خواهان منافع اقتصادي از جمله اشتغالزايي و درآمد ارزي است؛ بر حفظ ارزشهاي متعالي و هويت فرهنگي، تمدني خود نيز تاكيد دارد و الگوي گشت و گذار را از انديشه‌هاي قرآني و احاديث مستند دريافت مي‌دارد.
كشور ايران علي رغم غنا و تنوع فرهنگي، تمدني، زيست محيطي و آداب و رسوم ،جايگاه و سهم متناسب با خود را در صنعت گردشگري كسب نكرده‌است. گردشگري؛ فرهنگي ترين حوزه اقتصاد است. آگاهان اقتصادي معتقدند گردشگري تنها بخشي از مجموعه عظيم اقتصاد است كه در حد بسيار زيادي با رگه هاي فرهنگي گره خورده است.
به نظر مي رسد كشورهاي صاحب نفت و يا كشورهاي ديگري كه تنها يك منبع درآمدي در اختيار دارند بايد از كنار صنعت گردشگري به راحتي عبور نكنند چون عامل بسيار مهمي براي تنوع درآمد آنهاست.
مقايسه درآمد كسب شده توسط كشور تركيه و همچنين آثار گردشگري اين كشور از لحاظ جاذبه هاي تاريخي ، فرهنگي و طبیعی با كشور ايران نشاندهنده آن است كه سالانه چه مقدار از ظرفيت اين صنعت را از دست مي دهيم.
طبق آخرين آمار موجود در سال 82، سه ميليون نفر ايراني به خارج از كشور سفر كرده اند كه انگيزه عمده آنان تفريح و گذران اوقات فراغت بوده است. و اين در حالی است كه در طی اين مدت تنها 700 هزار گردشگر به كشور وارد شده است. با اين رقم، ايران در حال حاضر تنها يك صدم درصد از سهم گردشگری جهان را در اختيار خود دارد.
‌كشور ايران علي رغم رشدهاي شتابان در اين صنعت ، كماكان با ساير رقباي خود اختلاف فاحشي دارد و فقط توانسته از كشورهايي مانند پاكستان و عمان پيشي بگیرد و سهم خود را از توريسم آسيا با كشور اردن در يك رديف قرار دهد .
مطالعات انجام شده توسط آژانسهاي بين المللي وابسته به سازمان ملل نشان مي دهد كه تا سال ۲۰۱۰ تعداد گردشگران بين‌المللي به رقمي بالغ بر يك ميليارد نفر خواهد رسيد.براساس گزارش سازمان جهاني جهانگردي (WTO) و برنامه چشم انداز توريسم در سال 2020 ميلادي، تعداد گردشگران در سراسر جهان در سال 2020 میلادی به يك ميليارد و 600 ميليون نفر خواهد رسيد. در اين راستا سازمان مذكور پيش‌بيني مي‌كند كه منطقه خاورميانه پس از منطقه شرق آسيا بالاترين ميزان رشد توريسم را در جهان دارا باشد. كارشناسان اين سازمان بر اين باورند كه تا سال 2010 ميلادي، 36 ميليون نفر از منطقه خاورميانه بازديد خواهند كرد و اين رقم در سال 2020 به 69 ميليون نفر افزايش خواهد يافت.
گردشگری به عنوان يكی از بزرگ ترين صنايع دنيا علاوه بر اشتغالزايی باعث تحصيل ارز، تامين آرامش، توزيع عادلانه ثروت، تبادل فرهنگها و نزدیکی ملل به یکدیگر می شود. جهانگردی يكی از مطمئن ترين، پاك ترين و ‌ارزان ترين منابع كسب درآمد ارزی است.
موانع اصلی توسعه جهانگردی در ايران
اگر چه توسعه و گسترش ايرانگردي و جهانگردي به منظور استفاده هرچه بيشتر از مزاياي متعدد آن اجتناب ناپذير است ولي مشكلات و تنگناهاي متعدد در راه رشد و توسعه اين صنعت نبايد از نظرها دور بماند برخي از اين مشكلات عبارتند از:
- فقدان يك برنامه جامع و استراتژيك و همچنين مشخص نبودن هدفها و سياستهاي ايرانگردي و جهانگردي در قالب يك برنامه اجرايي،
- فضاي نامساعد تبليغاتي براي مخدوش كردن چهره ايران و انزواي ايران در سطح بين‌المللي،
-عدم تطبيق و هماهنگي فرهنگ جهانگردان برخي از كشورهاي خارجي با فرهنگ اسلامي،
-‌فقدان نيروي انساني كار آزموده و متخصص امور جهانگردي در دفاتر ايرانگردي و جهانگردي و بي‌اطلاعي و بي‌تجربگي كادر شاغل در موسسات جهانگردي (از قبيل خدمتگزاران هتلها، كاركنان آژانس و راهنمايان جهانگردي)،
- عدم تمايل بخش خصوصي به سرمايه‌گذاري در اين بخش به علت عدم سودآوري، حمايت ناكافي دولت در مورد امنيت جهانگردان، اقدامات سليقه‌اي و محدودكننده از سوي برخي مقامات غيرمسئول و...،
- ناهماهنگي در همكاري بين سازمانها و ارگانهاي دولتي كه در بهبود وضع جهانگردي مؤثرند0
- تصميم گيريهاي منفك سازمانها،
- كمبود نيروي متخصص،
- نبود امكانات اوليه مثل اقامتگاههاي مناسب وسرويسهاي بهداشتي،
- تعدد مراكز تبليغاتي و نداشتن سيستم واحد در تبليغات و بازاريابي،
-عدم استفاده از كارشناسان مجرب و آشنا به صنعت جهانگردي،
- عدم شركت فعال در نمايشگاههاي بين المللي خارج از كشور،
- فقدان تسهيلات لازم براي بخش خصوصي (مثل پرداخت وامهاي بلندمدت با بهره كم)، واگذاري زميني مناسب با بهاي دولتي، حذف تشريفات زائد و دست و پاگير اداري به منظور ايجاد هتلها و مراكز رفاهي، تضمين امنيت سرمايه گذاري در صنعت توريسم توسط دولت به منظور ايجاد انگيزه در بخش خصوصي.
- تصوير غيرصحيح از ايران در مجامع جهاني، وجود نگاه امنيتي به مقوله گردشگري در كشور، قوانين و مقررات مزاحم و ضعف بنيه صنعت گردشگري و نيز عدم استقرار نظام جامع آماري و نظام حساب اقماري مهم ترين چالشهاي روياروي بخش گردشگري در ايران را تشكيل مي دهد.
- نیاز به تغيير نگرش فرهنگي مديران، سياستگذاران و مردم به مقوله گردشگر و گردشگري و پذيرش آن به عنوان يك اصل فرهنگي و نه اقتصادي،
گردشگر هزاره سوم به مفهوم حقيقي گردشگر است و قواعد و قوانين كشوري همچون ايران را مي‌پذيرد. جهانگرد امروز براي جهانگردي خود يك خط سير مشخص دارد و شرطي همچون حفظ حجاب نمي‌تواند دليلي براي حذف ايران از فهرست كشورهاي مورد نظر جهانگرد باشد.
عمده مشكل ايران در حوزه گردشگري، مربوط به مسائل اجرايي و مديريتي است كه اگر ديدگاه جهان بيني خود را گسترش دهيم مبحث اقتصادي اين صنعت نيز حل خواهد شد.
با توجه به این مطالب، این پژوهش تلاش دارد كه نسبت به شناسايی عوامل تاثيرگذار بر رشد و توسعه صنعت جهانگردی در ايران اقدام نموده و ضمن شناسايی موثرترين عوامل، راهكارهاي لازم و اساسي در توسعه و رشد را جهت استفاده متوليان و بخشهای خصوصی و دولتی صنعت جهانگردی ارايه دهد.
با درنظرگرفتن اهداف تحقيق، سوالات زير مورد توجه قرار گرفت:
1ـ چه عواملی بر توسعه صنعت گردشگری در ايران موثرند؟‌
2ـ درجه اهميت هريك از عوامل چگونه است و موثرترین آنها چه عاملی است؟
3 ـ چگونه می توان در رفع عوامل موثر اقدام کرد و شرایط لازم را برای توسعه صنعت گردشگری مهیا ساخت؟
پیشنهادها
با توجه به تحقیق انجام شده و همچنین تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده، در جهت شناسایی راهکارهای رشد و توسعه صنعت گردشگری بین المللی در ایران موارد ذیل پیشنهاد می شود:
1. نياز به ارائه تعريفي مناسب و جامع از صنعت گردشگري و اهداف مورد نظر.
2. افزایش امنیت مرزی و داخلی.
3. افزایش امنیت راههای ارتباطی و مواصلاتی.
4. جلوگیری از وقوع حوادث و رخدادهای داخلی بر علیه گردشگران بین المللی.
5. ارایه راهکارههایی برای از بین بردن مشکلات دیپلماتیک جهانی.
6. بسط و گسترش ارتباط و وسايل مدرن حمل و نقل، توسعه خدمات هواپيمايي و فرودگاهي و بهره برداري از راههاي ارتباطي و مواصلاتي بهبود تاسیسات بهداشتی و شبکه های آب و ....
7. ارایه امکانات و خدمات در سطح استانداردهای بین المللی.
8. رفع ضعف خدمات هتلداری و رستوران داری.
9. برگزاری هفته های فرهنگی ایران در کشورهای هدف.
10. برگزاری نمایشگاهها و همایشها اختصاصی در سطح بین المللی جهت شناساندن ظرفیتهای گردشگری کشور ایران و شركت فعال در نمايشگاههاي بين المللي خارج از كشور.
11. انتشار دایمی کتابها، مقالات، کاتالوگها و عکسها از جاذبه های گردشگری ایران، تهيه نقشه هاي توريستي و بروشورهاي حاوي اطلاعات مورد نياز جهانگردان.
12. ایجاد سیستمی مدون جهت تبلیغات داخلی گردشگران بین المللی و معرفی فرصتهایی که از این بابت حاصل می شود. که می تواند از طريق آموزش و پرورش و پخش فيلم و...، آموزش لازم در اين زمينه ارایه شود.
13. جلوگیری از ارایه سلایق شخصی در زمینه تبلیغات گردشگری بین المللی و ارایه راهکارهای علمی بازاریابی در این زمینه.
14. رقباي ايران در صنعت توريسم همواره به تبليغات منفي عليه ايران مي‌پردازند و آن را كشوري ناامن معرفي مي‌كنند. تبلیغات در سطح بین المللی و به صورت گسترده در خصوص نشان دادن چهره واقعی از ایران می تواند تا حدود زیادی این اقدام را خنثی کند.
15. جلوگیری از تعدد مراکز تصمیم گیری و تقویت بیش از گذشته سازمان اصلی متولی صنعت گردشگری در کشور ایران.
16. جلوگیری از تداخل وظایف سازمانهای مرتبط و سیاستگذاری مشترک توسط این سازمانها.
17. تشويق ايرانيان مقيم خارج به استفاده از فرهنگ و رسوم ايراني.
18. تشویق مردم، سازمانها و ایرانیان خارج از کشور به سرمايه گذاري در زمینه گردشگری وحذف تمامي ريسكها و نااطميناني‌ها در این زمینه.
19. ایجاد شرایطی جهت تحقيقات گردشگری در دانشگاهها و کاربردی کردن این تحقیقات.
20. تربیت نيروي انساني كارآمد و آشنا به زبانهای بين‌المللي.
21. تربيت پليس راهنما.
22. توسعه اماكن اقامتي، پذيرايي، ورزشي و تفريحي.
23. ارقام تعداد هتلهاي فعال در كشور نشان مي دهد كه صنعت توريسم ايران براي جلب جهانگردان شديداً نيازمند زيرساختهاي اقامتي و رفاهي است.
24. هنوز بسياري از مردم كشور ایران از جاذبه‌هاي طبيعي استانهاي مختلف کشور اطلاعات مناسبي ندارند. آگاهي عمومي از جاذبه‌هاي گردشگري و افزايش مسافرتهاي بين شهري و استاني، ضمن كسب درآمد براي مناطق توريست پذير، در افزايش روحيه و نشاط مسافران نيز نقش بسزايي دارد.
25. براي برخي بازارهاي بزرگ جهت جذب گردشگر، توجه به سطح درآمد مردم در آن بازارها و بزرگي بازار اهميت دارد.
در این صنعت، مقايسه قيمتها به سرعت صورت مي‌گيرد. از اين رو ارايه قيمت رقابتي براي سفرهاي گروهي حايز اهميت است.
26. توجه ویژه به اکوتوریسم (طبیعت گردی).
27. ايجاد شركتها و موسسات گردشگري و استقرار دفاتر آنها در خارج از كشور و فعاليت هدفمند آنها در راستاي بازاريابي صنعت گردشگري.
28. افزايش اعتبارات بخش‌ جهانگردي و تسريع در تكميل طرحهاي نيمه تمام.
29. تعامل با فرهنگها و تمدن ديگر ملل.
30. استفاده از تجربيات ديگر كشورها به ويژه کشورهای موفق در حوزه گردشگري.
31. توجه خاص به گردشگری الكترونيكي (ET).
32. تدوين طرحهاي جامع گردشگري براي هريك از استانهاي كشور با توجه به ويژگيهاي تاريخي - مذهبي آنها.
33. يافتن بازارهاي هدف و برنامه‌ريزي براي ورود و نفوذ به اين بازارها با توجه به ويژگيهاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي آنها.
34. تربيت نيروي انساني ماهر براي اين بخش (راهنماي مسلط به زبان و علاقه‌مند به كار، خدمات‌دهندگان آشنا با زبان انگليسي و ...) مهم است و مي‌تواند در رديف رشته‌هاي مختلف تحصيلي در دانشگاهها، مديريت گردشگري - هتلداري و... تدريس شود تا كارشناسان خبره براي توسعه اين صنعت پرورش يابند.
35. تقویت و گسترش ابعاد خاص گردشگری در ایران.
36. استفاده از كارشناسان خارجي در زمينه جهانگردي.

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم اسفند 1385ساعت 11:37  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

بی گمان با انجام هر گونه تحقیق ساده پی خواهیم برد که تجارت الکترونیکی دارای رشد بسیار شتابان در عرصه فعالیتهای گردشگری است و تغییرات در این عرصه با سرعت غیر قابل تصور در حال انجام است، در این میان شبکه جهانی اینترنت در عین حالیکه فرصت های جدیدی را در اختیار موسسات و استفاده کنندگان دیگر قرار داده است، سیستمهای توزیع را دچار تحول و دگرگونی نموده است. بایستی اذعان نمود که هیچ صنعتی به اندازه صنعت گردشگری تحت تاثیر تحول تکنولوژیک و انقلاب اطلاعات نبوده است و فرایند ایجاد اطلاعات و تبادل آن، روز به روز در صنعت گردشگری توسعه بیشتری می یاید.
Holloway معتقد است که صنعت گردشگری یکی از آشکار ترین بهره مندان و بهره برداران از تکنولوژی و فن آوری اطلاعات است. صنعت گردشگری همیشه پیشتاز در عرصه تکنولوژی اطلاعات (IT) بوده است. سابقه فعالیت بازارهای الترونیک به دهه 1960 باز می گردد، به زمانیکه شرکتهای هواپیمایی آمریکایی سیستمهای نگهداری جا را با هدف اعمال کنترل های ترافیکی مرتبط با مسافرین مورد استفاده قرار دادند.
سیستمهای کامپیوتری برای ذخیره جا(Computerized Reservation System-CRS) مانند سیستمهای آمادئوس و گالیلیو تنها نمونه هایی از سیستمهای مورد استفاده در صنعت هواپیمایی هستند که سبب تحولات تعیین کننده در عرصه فعالیتهای گردشگری شده اند. سیستمهای کامپیوتری ذخیره جا، راه دسترسی مشتریان را برای کسب اطلاعات مربوز به قیمتهای بلیط را آسانتر کرد و بهره برداری از شبکه های اینترنت نیز راه تهیه و ذخیره جا بصورت مستقیم برای مشتریان را میسر ساخت .
از مزیتهای مهم توسعه تجارت الترونیک در عصر حاضر این است که مشتریان بالقوه، اینک این امکان را دارند، که با حذف واسطه بطور مستقیم نسبت به تهیه بلیط خود در شبکه جهانی اینترنت اقدام کنند. این تحولات نه تنها سبب سهولت در دسترسی به خدمات شده است، بلکه با بوجود آمدن امکان دسترسی به عرضه کنندگان و فروشندگان خدمات، قدرت انتخاب مشتریان نیز افزایش یافته است. کاهش قیمت خدمات نیز رویدادی متاثر از توسعه روز افزون تجارت الکترونیک و افزایش پایگاههای اینترنتی و گسترش فضاهای رقابت بین المللی است.
از دیدگاه مشتریان این تحولات، تحولاتی مثبت و در مسیر تامین رضایت مشتریان است. در عین حال بایستی در نظر داشت عدم آشنایی تمامی مشتریان با سیستمهای رزرواسیون در شبکه جهانی اینترنت، یکی از دلایل عدم مراجعه مشتریان برای بهره مندی از خدمات مستقیم قابل تهیه در اینترنت است.
صنعت گردشگری، صنعت پیچیده ای است که مملو از مقررات و قوانین متعدد است. عدم اطلاع مشتریات از قوانین و مقررات و محدودیتهای با اهمیتی که ناظر بر نحوه اقدام، برای ذخیره جا و یا خرید خدمات است، از موانع بهره برداری از تسهیلات مهیا شده در اینترنت محسوب می شود و چه بسا همین امر، سبب بروز دشواریهایی در مسیر استفاده از خدمات خریداری شده می گردد. امروز مشتریان با پیشنهادات متعددی مواجه هستند که در عین حالیکه راحتی و آسایش را برای آنان به ارمغان می آورد، فرصتهای مناسبی را نیز برای انتخاب آزادانه فراهم می کند. نتیجه تحقیقات دانشگاهی نشام می دهد که در عین حالیکه استفاده از سیستم مستقیم ذخیره جا منافع قابل ملاحظه ای را نصیب مشتریان می کند، در عین حال ممکن است آنان را با مشکلات غیر مترقبه ای نیز مواجه سازد.
آژانس های خدمات مسافرتی یکی از بازیگران اصلی در زنجیره توزیع خدمات هستند. از دیرباز کلیه فعالیتهای خرده فروشی در زمینه های بلیط های پروازی، بوسیله آژانسهای مسافرتی کماکان جایگاه خود را حفظ کرده اند. در این میان، بعضاً شرکتهای سازمان دهنده تور(Tour Operators) و شرکتهای هواپیمایی ترجیح می دهند بجای پرداخت کمیسیونهای غیر ضروری نسبت به فروش خدمات خود بطور مستقیم اقدام کنند. این اقدام در افزایش میران سود نهایی حاصل از فعالیتهای آنان موثر بوده است .
بنت و اوردبرن (1991) معتقدند که سیستمهای پیشرفته ذخیره جا قبل از آنکه بنحو گسترده ای در شبکه جهانی اینترنت پدیدار شود، بوسیله آژانس های مسافرتی می داد تا بتوانند ضمن برقراری تماس مستقیم با مشتریان نسبت به ذخیره و یا فروش بلیط اقدام کنند. نقش واسطه ای که آژانسهای مسافرتی در سیستمهای سنتی توزیع قبل از ورود به عصر ارتباطات و انقلاب الکترونیک برجسته تر بوده است و ورود به عصر جدید به نوعی سبب تغییراتی در زنجیره توزیع گردیده است.
دشواریهای ذخیره مستقیم جا:
برای انجام کلیه اقداماتی که با استفاده از اینترنت به ذخیره جا در یک هتل و یا خرید سایر خدمات مانند حمل و نقل و مشابه ان منجر می شود، مشتریان نیازمند بهره برداری از دانش و تجربه خود برای استفاده از اینترنت هستند. مشخص است که همه مشتریان دارای چنین دانش و تجربه ای نیستند و این امر بخودی خود یکی از دشواریهای اصلی در اقدام برای ذخیره جا محسوب شده و در واقع از مهمترین موانع در مسیر تجارت الترونیک است. در عین حال بروز مشکلات فنی، محدودیتهای سیستمی، ضعیف بودن سرویسهای اینترنتی و مشابه آن از دیگر عوامل محدودیت زاست. بدلیل وسعت و گستردگی شبکه اینترنت دسترسی به اطلاعات مورد نظر علاوه بر دانش نیازمند صرف وقت است. در عین حال داشتن شانس در کسب موفقیت برای ذخیره جا نیز مهم است، چراکه در مواقعی پیدا کردن یک صندلی خالی در یک پرواز داخلی و یا سفر به یک مقصد دور دست چندان آسان هم نیست. برای کسانیکه در جستجوی دسترسی به خدمات معینی مانند بلیط مسافرتی، هتل و امکانات اقامتی و مشابه آن هستند اقدام برای ذخیره جا، بصورت جداگانه برای هر یک از این خدمات دشواریهایی را در بر خواهد داشت که از آن جمله می توان به موجود نبودن سازمانهای ارائه دهنده خدمات(Suppliers) اشاره کرد. این دیدگاه بوسیله "استینرو وپینگنویر بلوچ " مورد تایید قرار گرفته است .

دکتر اسرافیل شفیع زاده 

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم اسفند 1385ساعت 17:5  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

آغاز سفر تنها با فشردن یک دکمه

امروزه کسانی که قصداستخدام شدن را دارند، حتما پیش از آغازبه کار، سفر الکترونیکی خود را آغاز می کنند. ما در مایکروسافت روزانه 600 تا 900 درخواست کار از راه دور پست، پست الکترونیکی، و شبکه ی ویژه ی خود، دریافت می کنیم. اکنون بیش از 70 درصد درخواست ها با پست الکترونیکی و به کمک شبکه ی ویژه دریافت می شوند- این حجم، دو سال پیش 6 درصد بود. نرم افزار ها به صورت خودکار، دریافت درخواست کاررا تایید می کنند و آن را برای بررسی به پایگاه داده پردازی می فرستند. همه درخواست ها به فاصله ی 24 تا 48 ساعت وقت ، در برابر نیازمندی های نیروی انسانی بررسی می گردند و پاسخ آشکار می شود.

کارشناسان نیروی انسانی با بازدید از "رست رک (Rastrac)" – نرم افزار ویژه ی دریافت و بررسی درخواست کار در پایگاه داده پردازی – ویژگی های درخواست کنندگان مناسب را به صورت حضوری یا با پست الکترونیکی در اختیا مدیر استخدام می گذارند. با کمک نرم افزار برنامه ریزی، ترتیب مصاحبه ی الکترونیکی با درخواست کنندگان داده می شود و ایشان همه اطلاعات لازم را با همان وسیله به مصاحبه کنندگان منتقل می کنند. نتیجه ی هر مصاحبه به بخش منابع انسانی، مدیر استخدام، و دیگر مصاحبه کنندگان، فرستاد ه می شود. بدین ترتیب، به جای دوباره کاری ها، مصاحبه کنندگان به آگاهی همدیگر می افزایندو تصمیم گیری برپایه ی این گونه بررسی همه جانبه ، انجام می گیرد. همینکه فردی مناسب شناخته شد، پیشنهاد و شرایط شرکت ، الکترونیکی به او ابلاغ می شود و پس از پذیرش، به کار دعوت می گردد.

تجربه ی کاری همه ی 85 نفری که هر هفته استخدام می کنیم، به هم نزدیک است. فرض کنید که خانم الف برای کار در واحد ردموند – واشینگتن – برگزیده شده است. پیش ازاین که وی بر سر کار حاضر شود ، یکنفر دستیار کارگزینی از گروه او، فرم الکترونیکی " جا انداختن کارکنان تازه" در مایکروسافت را به شبکه ی درون سازمان وارد می کند. ترتیبی داده می شود تا پیش از ورود خانم الف، رمز پست آوایی( voice-mail account)، پست الکترونیکی ، اتاق کار، و رایانه با همه نرم افزار های مورد نیاز وی آماده گردد. همین فرم، ترتیب ثبت نام کارمند تازه در فهرست تلفن کارکنان ، دریافت تابلوی نام برای نصب بر در اتاق کار، و صندوق پستی ویژه در تالار پست ساختمان محل کارش را می دهد. این فرم به صورت تکمیل شده و الکترونیکی، به مسئول گروه کاری کارمند نیز ارسال می شود تا اجرای خواسته ها را پیِگیری نماید. یک گزارشگر الکترونیکی، انجام همه ی گا م ها را پیگیری و تایید خواهد کرد.

پس از نشست آشنایی با مدیر منابع انسانی، و دریافت آگاهی های همگانی، خانم الف و دیگر کارکنان تازه استخدام همراه وی، به شبکه ی درون سازمانی شبکه معرفی می شوند تا نیازهای ویژه ی اداری خود را درخواست نمایند. این افراد " دستنامه ی کارکنان( handbook) " را که تنها به صورت الکترونیکی موجود است، وارسی می کنند و افزون بر نرم افزارهای استاندارد که در رایانه ی او پیاده شدند، هر روش کار و نرم افزار دیگرری را که لازم دارند، در رایانه ی خود پیاده می کنند.

کارمند پس ار استقرار در دفتر کار، به کمک نرم افزار های تدارکات در شبکه درون سازمانی با عنوان" بازار مایکروسافت( MS Market)"، نیازمندی های اداری، کتاب ها، تابلو سفید( white board)، قلم و پاک کن، کارت دیدار(business carrd) شامل نام و مشخصات فرد برای دادن به دیدار کنندگان، خود را سفارش می دهد. اداره ی تدارکات سفارش را به صورت الکترونیکی دریافت می کند و چیزهای درخواست شده را به دفتر کار فرد تحویل می دهد. چنان چه ارزش پاره ای از درخواست ها بیش از اختیار کارمند باشد، آن درخواست به صورت الکترونیکی و خودکار به نزد فرد بالاتر در سازمان می رود تا تایید کند.

خانم الف به بایگانی و کتابخانه الکترونیکی مایکروسافت هم سر می زند و برای دریافت خدمات خبری، ثبت نام می کند. بدین ترتیب، او همواره آخرین خبرها در نشریه های معتبر مانند وال استریت ژورنال، نیویورک تایمز، و دیگران را به صورت الکترونیکی در اختیار دارد. کتابخانه ی در خط الکترونکی نیز فهرست کتاب ها ، نرم افزار ها، و نوارهای ویدیویی موجود را عرضه می کند و کارمند می تواند هر چه را نیاز دارد، در شکل الکترونیکی و درد فتر کار خود، دریافت نماید. کتابخانه همواره نتیجه ی پژوهش ها درباره ی هر فرآورده ی مایکروسافت را نیز به هنگام، در اختیار دارد و به علاقه مندان عرضه می کند.

در بررسی سایت رایانه ای درون سازمانی، روش استاندارد و یکنواختی وجود ندارد و ما به کارکنان تازه استخدام فرصت می دهیم تا پس از آشنایی با اصول و بنیان های کار، خود اطلاعاتی را که علاقه دارند پیگیری و دریافت کنند.

وقتی که هنگام دریافت نخستین حقوق ماهانه فرا می رسد -  وماههای دیگر نیز – خانم الف در یک صفحه ی ویژه و محرمانه از شبکه ی درون سازمانی، به ویژگی های حقوق خود دسترسی پیدا می کند و وجه به صورت الکترونیکی به حساب بانکی او واریز می گردد. هر کونه دریافت، پرداخت، و ایجاد دگرگونی در این حساب ، به کمک رایانه و در خط انجام می شود.

برای انجام هر گونه مسافرت، خانم الف و دیگر کارکنان، به کمک ابزار ذخیره جا در هواپیماها و مهمانسراها، اقدام می کنند. فهرست شرکت هایی که مایکروسافت با آن ها پیشتر گفتگو کرده و به توافق رسیده، و نرخ های ویژه ای دارند، در رایانه و در دسترس می باشد. نرم افزار AXI که با همکاری شرکت آمریکن اکسپرس تهیه گردیده است، همه ی این گونه خدمات را عرضه می دارد. چنان چه یک درخواست سفر بیرون از استاندارد پذیرفته شده باشد، نرم افزار AXI یک نسخه از آن را با پست الکترونیکی به مدیر ارشد هر کارمند می فرستد تا در خط تایید نمایند. پس از انجام سفر، هزینه ها به صورت دیجیتالی برای مدیر واحد فرستاده می شود و پس از تایید او ، سه روزه وجه به حساب کارمند واریز می گردد و نتیجه به آگاهی وی می رسد. همه این کارها دیجیتالی انجام می گیرند

 برای مطالعه دنباله مقاله اینجا را کلیک کنید. 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم اسفند 1385ساعت 16:31  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

دیجیتالی شدن به سبک ایرانی
 
دكتر نعمت الله فاضلی

جامعه و فرهنگ ایرانی و به تبع آن انسان ایرانی مانند دیگر جوامع، فرهنگ ها وانسان ها تحت تاثیر ظهور تکنولوژی های ارتباطی و اطلاعاتی جدید در حال دیجیتالی یا الکترونیکی شدن است.  

هر چند در این مسیر ممکن است کمی لنگان لنگان راه را پیموده باشیم اما جهت و جاده انسان ایرانی در راه آینده همان بزرگراه ارتباطی الکترونیکی شدن است.

در جامعه دیجیتال، روزنامه مانند دیگر چیزها هم معنای کلاسیک خود را از دست می دهد و به «متن الکترونیکی» یا دیجیتال مبدل می شود تا متناسب ذائقه و خواست انسان دیجیتال در آید. در این یادداشت کوتاه که به مناسبت شروع به کار روزنامه آن لاین همشهری می نویسم می خواهم کمی درباره ابعد فرهنگی دیجیتالی شدن و مزایا و معایب آن بنویسم.

در زبان انگلیسی این ایام تعبیری رواج یافته است که می گویند «ا (منظور الکترونیک) برای همه چیز»[1]. این عبارت کنایه از فرایندی است که جامعه شناسان از آن به «دیجیتالی شدن»[2] ، یا«الکترونیکی»[3]شدن نام می برند.

الکترونیکی یا دیجیتالی شدن فرایندی است که انسان از طریق ابزارها، فنون و رسانه های دیجیتالی مانند شبکه اینترنت و رایانه به تولید، تکثیر، اشاعه و انتشار نمادها و معانی می پردازد و از طریق آنها زندگی خود را سامان و معنا می بخشد.

در نتیجه رشد و گسترش رسانه های دیجیتالی و الکترونیکی و افزایش کاربرد آنها در تمام ابعاد زندگی روزمره – از فعالیت های تجاری بزرگ بانکی، خرید و فروش رایانه ای و آموزش از راه دور رایانه ای گرفته تا آشپزی و کارهای جزئی درون خانه- فرایند دیجیتالی شدن نیز گسترش یافته است و در حال تغییر دادن عادات بنیادین ما در زمینه های مختلف فعالیت های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است.

برای مثال، در آموزش، دانش آموزان و دانشجویان متقاضی استفاده هرچه بیشتر تکنولوژی های آموزشی دیجیتالی هستند و کلاس های بدون تصویر و صدا و بدون کاربرد پاور پوینت برای آنها ملال آور و بهتر است بگوییم غیر قابل تحمل شده است. در آشپزخانه ها نیز سالهاست که «ماکرویو و ماشین لباسشویی و دیگر وسایل تمامآ مجهز به برنامه ها و دستورهای از پیش تعیین شده کامپیوتری برای انجام فعالیت های خود شده اند و دیگر نیازی به تنظیم دستی آنها نیست.

درباره بانک ها و سازمان های دیگر نیز نیازی به توضیح نیست زیرا هر یک ما لاجرم هر روزه شاهد نقش رایانه ها در آنها هستیم. شاید تلفن های همراه بیش از هر ابزار دیگر رایانه و اینترنت را به زندگی روزمره ما وارد کرده است. کافی است یک روز تلفن همراه ما قطع یا به هر دلیلی از دسترس ما خارج شود، دچار احساس غریبی می شویم. چون مادری که فرزندش را گم کرده یا فردی که در جزیره ای گم افتاده است، احساس تنهایی و غربت می کنیم.

این احساسی است که در نتیجه خروج و انزوای ما از مدار دنیای دیجیتال به ما دست می دهد. به هر حال ما نیز مانند مردمان شمال در آنسوی ابها به دنیای دیجیتال خو کرده و معتاد شده ایم. این اعتیاد از بازی های رایانه ای در دنیای کودکی شروع می شود و با اعتیاد به وبلاگ نویسی و خواندن مطالب آن لاین به کمال می رسد.

برای همین است که حتی در دنیای جدید نه تنها توانایی خواندن و نوشتن بلکه آشنایی با رایانه و کار با آن جزئی از مهارت‌های ضروری زندگی شناخته شده و ناآشنایان با «سواد رایانه‌ای» جزو گروه «بی‌سوادان» طبقه‌بندی می‌شوند.

به دلیل فراگیری و گستردگی فرایند دیجیتالی شدن در تمام عرصه های زندگی، من این فرایند را در کنار فرایندهایی مانند جهانی شدن، رسانه‌ای شدن، مجازی شدن، تجاری شدن، زنانه شدن[4] و فرهنگی شدن[5] یکی از فرایندهای اصلی تحول فرهنگ معاصر می دانم و معتقدم برای شناخت جامعه معاصر ما لاجرم نیازمند درک و چگونگی این فرایند در درون هر جامعه هستیم.

من در اینجا به برخی از ویژگی های چگونگی تجربه دیجیتالی شدن جامعه و فرهنگ ایران اشاره می کنم، اگرچه شرح و تحلیل دقیق هر یک از این نکات نیازمند شرح و بسط بیشتری است. نخستین و قابل توجه ترین نکته در زمینه دیجیتالی شدن جامعه ایران، مقاومت اندک اندک مردم و فرهنگ ایران در برابر ورود رایانه ها و اینترنت به درون جامعه و حتی خانه های ایران است.

تاریخ تحولات یک دو قرن اخیر نشان می دهد مردم ایران مانند دیگر ملت ها اغلب در برابر ورود تکنولوژی های روزآمد و جدید مقاومت های جدی نشان داده اند و سالیان سال از پذیرش آن سرباز زده اند. جعفر شهری در کتاب تاریخ اجتماعی تهران مثال های متعددی از مقاومت ایرانیان در برابر تکنولوژی های روز مانند عکاسی، چرخ خیاطی، قطار، رادیو، تلویزیون، دوچرخه، چراق برق و امثال اینها ارائه و ثبت کرده است.

ایرانیان اغلب مصنوعات صنعتی جدید را با عناوین چون فرنگی، ارمنی، جنی و نجس طبقه بندی کرده و از پذیرش آن تا مدت ها سرباز زده است. اما ورود رایانه در خانه های ایرانی با مقاومت جدی روبرو نشد و اگرچه تردیدهایی درباره برخی جنبه های اینترنت وجود داشت و هنوز نیز وجود دارد اما کلیت رایانه به مثابه ابزاری مشروع، پذیرفته شده است.

در حالی مردم ایران از نظر فرهنگی مشروعیت فرهنگی رایانه را پذیرفته اند که این ابزار به مراتب بیش از چرخ خیاطی و دوچرخه دارای کارکردها و پیامدهای فرهنگی برای آنها است. اینکه چرا و چگونه مردم بدون مقاومت، حضور رایانه در منازل و محل کارشان را پذیرفتند نیازمند بررسی های تجربی است، اما به گمان من سرعت تغییرات فرهنگی و اجتماعی به اندازه ای است که مجال اندیشدن به مردم را نمی دهد و مردم در برابر تکنولوژی های جدید مانند ماهواره، تلفن همراه، اینترنت و رایانه مجال چند و چون کردن را از دست داده اند.

بعلاوه بنیادهای مدرنیته ایرانی قوام بیشتری یافته است و مردم آمادگی بیشتری برای سازگاری و قبول محصولات مدرن دارند. ویژگی دیگر دیجیتالی شدن جامعه و انسان ایرانی، فراگیری این فرایند در سراسر کشور و در بین تمام گروه های اجتماعی است.

ورود اغلب مصنوعات و محصولات مدرن در ایران مانند اتومبیل، موتور سیکلت، دوربین عکاسی، رادیو، تلویزیون و لوازم خانگی برقی اینگونه بوده است که ابتدا تا مدت ها تنها گروه ها و طبقات اجتماعی بالا و اعیان و اشراف امکان برخورداری از آن را می یافتند.

روستاییان، عشایر، زنان و کودکان اغلب آخرین گروه هایی بودند که امتیاز برخورداری و بهربرداری از آنها را بدست می آوردند. اما رایانه ها و تکنولوژی های جدید دیگر بسیاری سریع فراگیر شدند و در مدت اندکی خصلت طبقاتی خود را از دست دادند.

موبایل برای مدت کوتاهی خصلت طبقاتی داشت و برخی با کنایه آن «فیس بایل» می نامیدند اما این نیز دیری نپایید و امروزه کارگر و کارفرما و زن و مرد و حتی کودکان و نوجوانان دارای تلفن همراه هستند. عمومیت رایانه شاید بیش از تلفن همراه است زیرا مدارس، دانشگاه ها و مراکز عمومی و دولتی خدمات رایانه ای در اختیار همه قرار می دهند و آنها که در منزل دسترسی به رایانه ندارند، در محل کار می توانند از رایانه استفاده کنند.

در این زمینه علاقه کودکان، نوجوانان و زنان به رایانه بسیار قابل توجه است. مدرنیته ایرانی که اغلب مذکر و بزرگسال سالار بوده است به نظر می رسد در زمینه تکنولوژی های جدید دیجیتالی خصلت دموکراتیک تری دارد و به نحو عادلانه تری بین همه گروه ها نفوذ کرده است. با وجود این، نباید از نظر دور داشت که هنوز رایانه نتوانسته است به روستاها راه یابد و دنیای دیجیتال ایرانی همچنان خصلت «شهری» دارد. البته در این زمینه روستاهایی هستند که به دنیای اینترنت وصل شده اند و هستند خانه هایی که رایانه به آنها راه یافته است.

اما این موارد همچنان استثنا هستند و بخش کوچکی از جمعیت روستایی ایران را در بر می گیرد. نکته سوم نحوه استفاده و کاربردهای ایرانی ابزارهای دیجیتال و رایانه ای است. بهره برداری کامل و قابل قبول از امکانات و خدمات رایانه ای مستلزم مجموعه ای از تحولات زیرساختی است که دسترسی به رایانه یکی از آنهاست.

هنوز مردم ایران آشنایی کامل با امکانات و خدمات رایانه ندارند، و دسترسی به رایانه نیز کم هزینه نیست و از سویی هنوز دلبستگی ها و عادت های بسیاری به روش های سنتی انجام امور دارند. در نتیجه این عوامل و عوامل بسیار دیگر، هنوز رایانه ها نتوانسته اند تمام زندگی روزمره مردم را تصاحب کنند.

برای بسیاری، رایانه صرفا ابزاری برای شنیدین موسیقی، تماشای فیلم، بازی یا ارسال امیل است. بسیاری نیز هنوز از نزدیک شدن به رایانه وحشت دارند و چگونگی استفاده و کار با آنرا اصلا نمی دانند. برخی دیگر نیز رایانه را جزء وسایل فرزندان می دانند و آنرا از دنیای بزرگسالان بیرون گذاشته اند.

عده ای نیز آنرا در «اتاق پذیرایی» گذاشته و رایانه را جزء کالاهای لوکس طبقه بندی کرده اند. در حالیکه برخی رایانه را ابزاری مدرن و سکولار می دانند، برخی دیگر به سی دی ها و وب سایت های مذهبی عادت کرده و دنیای مذهبی مجازی بزرگی بوجود آورده اند.

کاربردهای سنتی، مدرن، شبه مدرن و شبه سنتی رایانه در جامعه ایران امکان طبقه بندی فرهنگی این ابزار را از بین برده است. همچنین همان طور که گفتیم امکان طبقه بندی جنسیتی، قومیتی، اقتصادی و اجتماعی نیز برای این ابزار کمتر وجود دارد. البته همچنان ممکن است بتوان به نحو کم رنگ تمایزهایی در این زمینه مشاهده کرد. ولی هنوز داده ها و بررسی های تجربی لازم در این زمینه در اختیار نداریم تا بتوانیم تصویر روشنی از ابعاد قومیت، جنسیتی، فرهنگی و اقتصادی دیجیتالی شدن در ایران ارائه کنیم.

آخرین نکته ای که درباره دیجیتالی شدن به سبک ایرانی باید گفت درباره پیامدهای دیجیتالی شدن است. گسترش رسانه ها بخصوص رسانه های تصویری، و گسترش اینترنت و بازی های رایانه ای مجموعه ای گسترده ای از پیامدهای فرهنگی گوناگون در جامعه معاصر بوجود آورده است. یکی از این پیامدها «بصری شدن»[6] فرهنگ معاصر است.

دنیای امروز ما مملو از ایماژها شده است. نه تنها رسانه ها، بلکه تبلیغات شهری، موزه ها، گالری ها و هر چیزی که محیط ما را اشغال یا بخشی از محیط ماست، حاوی انبوه ای از نشانه ها و ایماژهاست. انسان امروزی در فضای انباشته از تصاویر، بتدریج به تصاویر خو کرده و شیوه اندیشیدن او بیش از هر زمانی در تاریخ وابسته به تصاویر شده است. ما دیگر به کمک تصاویر می اندیشیم. این همان فرایند بصری شدن فرهنگ معاصر است که عمدتا رسانه ها، رایانه ها و اینترنت نقش اساسی در آن داشته اند.

به‌گمان نسل جوانتر ایران که سر و کار و آشنایی بیشتری با رایانه دارد، بتدریج تحت تاثیر رایانه ها بصری می اندیشد و به زندگی آن لاین و نگریستن به صفحه مونیتورها بیش از چیزهای دیگر خو کرده است. تلاش برای آن لاین کردن همه چیز تا حدودی به دلیل تقاضاي اجتماعی است که نسل دیجیتال بوجود آورده است.

انتشار روزنامه ها بصورت آن لاین نیز پاسخی به این تقاضاست. اگرچه مجموعه وسیع امتیازهای فنی و اجتماعی انتشار آن لاین روزنامه مانند سهولت و گستردگی جهانی دسترسی به مطالب، کم هزینه بودن انتشار، سرعت انتشار، سهولت آرشیو مطالب، سهولت خواندن مطالب، قابلیت دسترسی دائمی، سهولت بکارگیری رنگ ها و طراحی های رایانه ایی در صفحه آرایی، انعطاف پذیری و قابلیت بسیار در طراحی، صفحه آرایی و تنوع بیشتر فونت ها و رنگ ها، و قابلیت بیشتر ارتباط دو سویه با مخاطبان جملگی باعث شده است که روزنامه ها هر روز بیش از گذشته بسوی آن لاین شدن حرکت کنند اما همچنان تعداد روزنامه های آن لاین کشور کم شمار است و روزنامه های موجود اغلب همان نسخه چاپی خود را بصورت آن لاین نیز ارائه می کنند.

دکتر یونس شکر خواه بعد از انتشار جام جم آن لاین، توانست همشهری آن لاین را نیز تاسیس کند و گام مهمی در مسیر فرایند دیجیتالی شدن فرهنگ بردارد. برای ایشان و روزنامه همشهری آن لاین آرزوی موفقیت می کنم.

[1] E (electronic) for everything

[2] digitalisation

[3] electeronization

[4] feminisation

[5] culturalization

[6] visualization

 

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم اسفند 1385ساعت 16:20  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  | 

 

 

 

 

 

 

 

 

گردشگری الکترونیکی (ET) عبارتست از بکارگیری فنآوری نوین برای ارائه سرویسهای مورد نیاز گردشگران. با استفاده از فنآوری اطلاعات ارایه سرویسهای مورد نیاز گردشگران سادهتر، با کیفیتی بالاتر و هزینهای کمتر انجام میپذیرد. در واقع ET ارائه الکترونیکی کلیه سرویسهایی است که در گذشته گردشگران به صورت سنتی از آنها استفاده میکردند بعلاوه سرویسهایی که به واسطه فنآوری اطلاعات میسر شدهاند.
ارزش گردشگری الکترونیک هنگامی آشکار شد که رویکردهای مبتنی بر single window به سایتهای فعال در زمینه ET اضافه شد. مطابق رویکرد single window یک گردشگر هنگامی که به یک سایت ET وارد میشود تنها از طریق همان سایت و با برخورد برخورد با یک استاندارد خاص مورد استفاده در سایت کار کرده اما کلیه سرویسهای مورد نیاز خود را دریافت میکند. به این معنا که گردشگر نیازی ندارد که هر یک از سرویسهای مورد نظر خود را از طریق یک سایت مجزا و با واسط کاربری (User Interface) جدید مرتفع کند، بلکه کلیه سرویسهای مورد نیاز را از طریق یک سایت مشترک و با واسط کاربری یکسان دریافت کرده و اطلاعات مورد نیاز خود را سادهتر بدست میآورد. به واسطه این فنآوری گردشگر با مراجعه به یک سایت معتبر ET کلیه سرویسهای مورد نیاز برای سفر خویش را دریافت کرده و با کیفیت، سرعت و قیمت مناسب به خواستههای خود دست مییابد.
سرویسهایی که در گردشگری الکترونیک مرسومند عبارتند از:
اطلاع رسانی شفاف، دقیق و معتبر
انجام کلیه تشریفات اخذ ویزا
رزرو هتلها و مراکز تفریحی- سیاحتی
رزرو و اجاره وسایل نقلیه
اخذ بلیت هواپیما، اتوبوس و قطار و ...
خرید برنامههای سفر و تورهای مختلف
و بسیاری سرویسهای دیگر که روز به روز ایجاد میشوند.
از آنجا که اطلاعات کلیه سرویسهای فوق به صورت مجتمع به گردشگر ارایه میشوند همواره امکان مقایسه گزینههای مختلف و انتخاب گزینه بهینه برای گردشگر با توجه به معیارها و انتظارات او میسر است، به عبارتی دیگر در عرصه ET هر گردشگری امکان مییابد که برنامهای برای سفر خود انتخاب کند که بیشترین مطلوبیت را برای او دارد، این سرویس بدون حضور فنآوری اطلاعات مبتنی بر اینترنت امکانپذیر نبوده است و تنها از طریق ET میسر است.
در واقع ET حاصل اتصال مدلهای تجارت الکترونیکی (e-commerce) و دولت الکترونیک (e-government) است که باعث ایجاد سرویسها و مفاهیم جدید در عرصه e-tourism گردیده است.
اولین گام در بعد اطلاع رسانی در یک سایت فعال در ET ارایه اطلاعات عمومی به گردشگران است. اطلاعاتی نظیر موقعیت جغرافیایی منطقه سفر، زبانهای رسمی و غیر رسمی محلی مورد استفاده، اختلاف زمانی و ساعت رسمی، ساعات کاری، واحد پولی و نرخ تبدیل ارزهای خارجی که بایستی با اتصال این بخش از سایت به یک موسسه معتبر نرخهای لحظه به لحظه ارائه شوند. همچنین معرفی سیستم اندازه‏ گیری و واحدها برای توریستها که به سیستمهای متفاوتی عادت دارند از اهمیت خاصی برخوردار است. کلیات آب و هوایی منطقه سفر نیز باید به صورت کلی در بعد اطلاع رسانی موجود باشد.
ارایه اطلاعات تعطیلات رسمی و بسیاری اطلاعات دیگر همگی بدنه اطلاع رسانی سایتهای ET را تشکیل می‏دهند.
یکی از مهمترین فاکتورهای تصمیم گیری برای سفر وضعیت آب و هواست. یک سایت معتبر ET بایستی علاوه بر ارایه کلیات آب و هوایی منطقه سفر، اطلاعات دقیق و لحظه ای آب و هوا را به همراه پیش‏بینی آب و هوا ارایه کند. برای این منظور راهکاری عمومی وجود دارد و آن ایجاد لینک سایتهای پیش‏بینی هوا در وب سایت می‏باشد.
در گام بعدی اطلاعات مربوط به صدور ویزا قرار می‏گیرد. گردش کاری که مورد نیاز است تا گردشگر ویزا اخذ کند، ارایه کلیه اطلاعات مورد نیاز، در دسترس قرار دادن کلیه فرمهای مورد نیاز برای اخذ ویزا، معرفی امکان استفاده از آژانسهای مختلف برای انجام خدمات ویزا، هزینه‏های اینگونه عملیات، آدرسها و تلفنهای سفارتخانه‏ ها، ... همه اطلاعاتی هستند که برای اخذ ویزا باید به توریست عرضه شوند.
در بخشی مجزا در یک سایت ET معتبر باید لینکهای سازمانهای دولتی در ارتباط با توریستها نظیر وزارت خارجه، سازمانهای توریستی و ... قرار گیرد تا امکان جستجوی اطلاعاتی در سایتها رسمی توسط توریست مهیا باشد. همچنین امکان ارتباط با پلیس، تلفنهای ضروری مورد نیاز در این بخش باید به گردشگران ارایه گردد.
یکی از مهمترین لینکها در این زمینه لینک سازمانهای بهداشتی است یکی از معروفترین این سازمانها سازمان بهداشت جهانی (WHO) است که همواره اخطارهایی را برای سفر به اماکن مختلف ارایه می کند. ایجاد اینچنین ارتباطی به گردشگر این امکان را می دهد که پیش از سفر به مقصد از تمامی تهدیداتی که ممکن است وجود داشته باشد آگاه شود.
در ادامه باید کلیه راههای دسترسی به منطقه سفر مشخص شوند تا توریست امکان انتخاب از میان روشهای متفاوت را دارا باشد. سایتهای فعال ET کلیه جاده‏ها، فرودگاهها، بنادر دریایی و ... که از آنها امکان دسترسی به منطقه سفر وجود دارد را معرفی می ‏کنند و برای استفاده از آنها گردشگر را تشویق می‏کنند.
در نهایت در بعد اطلاع رسانی بایستی یک نقشه کامل از منطقه سفر با کلیه جزئیات و قابلیت زوم کردن وجود داشته باشد که همه اماکن سرویس دهنده به گردشگران مشخص بوده و گردشگر بتواند از طریق سایت تمامی مسیرها را دنبال کند و نیازهای خود را مرتفع کند .
چون اینگونه اطلاعات اطلاعات اولیه هستند لذا بهتر آنست که در قالب زبانهای مختلف ارایه شود تا گردشگران به راحتی اطلاعات مورد نیاز خود را جستجو کنند.
ویزای الکترونیکی
ویزای الکترونیکی یکی از سرویسهای بسیار مشهور در زمینه e-tourism است. در واقع کشورهایی که خدمات ویزا را به صورت الکترونیکی ارائه می کنند آنرا یکی از شاخصهای پیشرفت خودر در زمینه IT و e-government میدانند.
e-visa
در سطوح متفاوتی در جهان ارائه میشود و استانداردهایی که سطح سرویسی خاصی را مشخص کنند وجود ندارد. برخی کشورها، e-visa را درحد ارائه اطلاعات اخذ ویزا از طریق اینترنت میدانند و برخی دیگر کل عملیات لازم برای اخذ ویزا را به صورت الکترونیکی و از طریق اینترنت انجام میدهند. درحال حاضر ظاهراً تنها سه کشور روسیه، کانادا و استرالیا خدمات صدور visa به صورت کاملاً الکترونیکی را عرضه میکنند اما سایر کشورها نیز برای ارائه این سرویسها در تلاش هستند.
صدور e-visa به صورت کامل یکی از سرویسهای مورد نیاز برای e-tourism است. هنگامی که یک گردشگر سفر خود را از طریق اینترنت برنامه ریزی میکند، باید امکان اقدام برای اخذ ویزا را نیز از طریق اینترنت داشته باشد. بحث صدور ویزا چندان مشکل نیست چرا که به سادگی میتوان اطلاعات مورد نیاز را به صورت فرمهای الکترونیکی از طریق اینترنت دریافت کرد و مقدمات لازم برای صدور ویزا را مهیا کرد، هزینهها را نیز میتوان از طریق کارتهای اعتباری و پرداختهای اینترنتی دریافت کرد. تنها تفاوتی که میان ویزای معمولی و ویزای الکترونیکی وجود دارد عدم امکان تطابق متقاضی ویزا با پاسپورت و سایر روشهای تشخیص هویت است لذا در مورد e-visa صحت ادعاها به عهده متقاضی ویزا است و ویزای صادر شده باید در مبدأ ورودی به گردشگر تحویل گردد. برای این منظور بایستی زیر ساختارهای لازم در مبادی ورودی نظیر فرودگاهها ایجاد شود تا دارنده ویزای الکترونیکی با ارائه یک کد یا شماره ویزا و ارائه گذرنامه ویزای خود را در ترمینال ورودی دریافت کند.
در نهایت الکترونیکی کردن گردشگری میتوان یک کارت هوشمند را به توریست در ابتدای ورود تحویل داد تا در آن کلیه اطلاعات لازم از جمله ویزای الکترونیکی گردشگر وجود داشته باشد تا کلیه مراحل کاغذی حذف و گردشگر تمام عملیات مورد نیاز خود را از طریق همان کارت هوشمند به انجام رساند. به این ترتیب تعامل فیزیکی گردشگر با بخشهای سرویسدهنده به حداقل رسیده و تمام فرآیند ورود گردشگر الکترونیکی خواهد شد
 
سیستمهای رزرو و فروش اینترنتی بلیط

یک سایت معتبر سرویس دهنده در زمینه گردشگری الکترونیک ET، بایستی خدمات مربوط به رزرو و فروش الکترونیکی بلیط مؤسسات مختلف حمل و نقل( هوائی، دریائی، ریلی و جادهای) را دارا باشد. هنگامی که یک توریست به یک سایت ET مراجعه میکند باید قادر باشد تا از طریق همان سایت و همان واسط کاربری کلیه عملیات رزرو و خرید بلیط خود را به انجام رساند.
رزرو و فروش بلیط خطوط هوائی بین المللی عموماً از طریق سرویس دهندگان جهانی انجام میپذیرد، در سطح جهان اکثر شرکتها با یک یا چند سرویس دهنده عمده ارائه دهنده این خدمات مانند گابریل ، گالیلئو و .... وارد قرارداد شده و اطلاعات خود را روی اینترنت عرضه میکنند. لکن در بعد داخلی و منطقه ای شرکتهای هوایی و موسسات گردشگری می توانند با استانداردهای مستقلی که خود تعریف می کنند اطلاعات مورد نظر را مهیا کرده و بر پایه سیستم هایی که خریداری کرده یا طراحی نموده اند به رزرو و فروش اینترنتی بلیط بپردازند . بنابراین وب سایتهای ET عموماٌ برای ارائه خدمات رزرو و فروش الکترونیکی بلیط خطوط هوائی بین المللی اطلاعات مورد نیاز گردشگر را از طریق سرویس دهندگان جهانی که با نام( GDS( Global Distribution System شناخته میشوند تأمین می کنند. ولی در بعد داخلی از آزادی عمل بیشتری برخوردار بوده و می توانند بین استفاده از خدمات این سرویس دهندگان جهانی و استفاده از سیستم اختصاصی خود یکی را انتخاب کنند .
در مورد سایر روشهای حمل و نقل نظیر حمل و نقل دریایی ، ریلی و جاده ای وضعیت متفاوت است . از آنجا که اغلب سرویس دهندگان در این حوزه ها سرویس دهندگان منطقه ای هستند لذا وضعیت با خطوط هوایی کاملاٌ متفاوت است و سایتهای فعال در زمینه ET بایستی با موسسات فعال در زمینه های فوق مستقیماٌ وارد مذاکره شده و به نحوی اطلاعات آنها را روی سایت مهیا کنند .
به این ترتیب گردشگر با مراجعه به یک سایت ET معتبر میتواند با جستجو در اطلاعات خطوط هوائی مختلف مطابق برنامه زمانی مورد نظر خود پروازی را رزرو کرده و سپس به جستجو در میان اطلاعات دیگر خطوط هوایی بپردازد و در نهایت بلیط مورد نظر خود را خریداری کند یا از یک شرکت قطار مسافری برای رفتن به مقصد مورد نظر استفاده کند یا ...چنانچه بر روی سایت امکان پرداخت پول بصورت الکترونیکی موجود باشد می توان خرید اینترنتی را نیز مهیا کرد . در حالت خرید اینترنتی بلیط از آنجا که تعامل مستقیمی بین گردشگر و فروشنده بلیط وجود ندارد بلیط بصورت الکترونیکی ( e-ticket) عرضه می شود به این معنا که گردشگر پس از خرید بلیط تنها یک کد شناسایی دریافت کرده و تا قبل از حضور در ترمینال بلیط در دست نخواهد داشت و پس از مراجعه با مطابقت دادن اطلاعات موجود در بانک اطلاعاتی با کد شناسایی بلیط صادر و به وی تحویل میگردد.
نکته بسیار مهم دراین زمینه امکان ارتباط دادن این سیستم ها با یکدیگر است به این معنا که سایت بایستی قادر باشد برای گردشگر یک برنامه پیوسته سفر مهیا کند .گردشگری علاقمند است بخشی از سفر خود را با هواپیما رفته سپس با قطار به شهر دیگر برود از آنجا بوسیله کشتی به کشوری دیگر سفر کند و بعد از آن با اتوبوس سفر خود را ادامه دهد و در نهایت مجدداً با هوپیما به شهر خود بازگردد، تمام طول این مسیر باید از طریق سایت در دسترس بوده و امکان رزرو بلیطهای همه سرویس دهندگان حمل و نقل مهیا باشد. به عبارت دیگر یک وب سایت ET بایستی امکان رزرو و فروش بلیط به عنوان یک محل متمرکز برای تمامی خطوط هوائی، ریلی،جادهای و دریائی در اختیارگردشگر قرار دهد تا به آن وسیله گردشگر کل سفر خود را از ابتدا رزرو و برنامهریزی کند.

 

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم اسفند 1385ساعت 11:49  توسط دانشگاه جامع علمی کاربردی  |