رییس
انجمن متخصصان گردشگری ایران دربارهی مدیریت سفرهای تابستانی اظهار داشت:
دانشآموزان، دانشجویان و بازنشستگان، گردشگری ایراناند که برای توسعهی
گردشگری و افزایش حجم سفر در کشور به این اقشار باید بیشتر توجه شود و
برنامهریزی مناسبی برای به حرکت درآوردن آنها در مسیر سفر باید صورت
گیرد.
محمدتقی
رهنمایی بیان کرد: صنعت گردشگری از دو بخش تقاضا و عرضه تشکیل شده است.
تقاضای گردشگری نه فقط در مدت چهارسال گذشته، بلکه در گذر زمان یعنی از
سالهای پیش از انقلاب تا کنون بهدلیل افزایش جمعیت و جوان بودن آن، نیاز
به تحرک، گسترش شهرنشینی و وضعیت درآمدهای اقتصادی مردم افزایش یافته
است.
او گفت: گسترش شهرنشینی از جمله عوامل
افزایش تقاضا برای گسترش صنعت گردشگری بوده است. اکنون ٥/٦٨ درصد جمعیت
ما در شهرها زندگی میکنند و معمولا بیشتر گردشگران هر کشوری از شهرها
آغاز به سفر میکنند.
وی
ادامه داد: افزایش تعداد وسایل شخصی، عمومی، هوایی، زمینی و ریلی نیز سبب
گسترش تقاضا شده است. به همین دلایل، بهلحاظ تقاضا برای صنعت گردشگری در
کشور مشکلی وجود ندارد، ولی به دلایل مختلف، تقاضا برای سفر در کشور ما
وجود دارد، خواهد داشت و افزایش خواهد یافت.
مدیر
گروه جغرافیای دانشگاه تهران توضیح داد: بخش عرضهی گردشگری با جاذبهها
ارتباط پیدا میکند. اکنون تعداد زیادی جاذبهی گردشگری نسبت به گذشته
شناخته شدهاند. ٢٠ سال پیش، کمتر کسی برای سفر به سراغ سرعین میرفت؛
اما امروز میبینیم این شهر مقصد گردشگری ٥/٤میلیون مسافر است و در این
شهر، تعداد بسیاری مرکز رفاهی و اقامتی ایجاد شدهاند.
وی
بیان کرد: اگر ٢٠ سال پیش از کسی میپرسیدید که به کجا سفر میکند، مقاصد
او در اصفهان، شیراز و شمال کشور خلاصه میشد؛ اما اکنون کاشان، کرمان،
همدان، اردبیل و سرعین به آنها اضافه شدهاند. به علاوه، سفر به مقاصد
زیارتی حجم گرفته و مشهد با ١٦میلیون گردشگر در سال به پرطرفدارترین شهر
زیارتی دنیا تبدیل شده است.
او توضیح داد:
در ایران، جاذبههای گردشگری بالقوهی زیاد داریم که هر کدام از آنها با
یک دستکاری مختصر میتوانند شرایط مناسب جذب گردشگر را مانند کاشان و
سرعین داشته باشند.
وی اظهار کرد: در بخش
تقاضای گردشگری، تقاضای داخلی برای سفر در کشور ما بسیار است؛ اما هنوز
شناخت مردم از مقاصد گردشگری محدود است و گسترش آن به دانش عمومی مردم
بستگی دارد. متأسفانه مردم برای یافتن مسیرهای جدید به خود زحمت نمیدهند
و بیشتر تلاش میکنند، به مکانهایی سفر کنند که با آنها آشنایی دارند.
او
در ادامه توضیح داد: تعداد گردشگران ایرانی که به خارج از کشور سفر
میکنند، افزایش یافته است و این نشان میدهد که صنعت گردشگری پشتوانهی
خوبی برای تقاضای سفر دارد.
رییس انجمن
متخصصان گردشگری ایران بیان کرد: متأسفانه برنامهی مسافرانی که از خارج
کشور به ایران سفر میکنند، نقطهی کور برنامههای گردشگری ایران است و به
دلایل مختلف، آنها مقصدهایی را انتخاب میکنند که از قبل شناختهشده
هستند و مقاصدی مانند شیراز، اصفهان، تهران و کاشان مورد استقبال آنها
قرار میگیرند؛ اما در برخوردی که من در نتیجهی همسفری با گردشگران
خارجی داشتم، متوجه شدم آنها میخواهند، ایران را عمیقتر بشناسند و دوست
دارند، از زندگی روزمره و اجتماعی مردم کوچه و خیابان، محل خرید و شیوهی
معیشت آنها اطلاع پیدا کنند.
او
افزود: مواردی از این دست را باید در یک برنامهریزی، در مسیرهای گردشگری
گردشگران خارجی قرار دهیم تا بتوانند با گذشتهی فرهنگی و تمدنی ایران
آشنا شوند.
وی دربارهی اینکه چگونه
میتوان در فصول معین و در مقاصد معین، از تراکم گردشگران در یک منطقه
جلوگیری کرد، بیان کرد: تاکنون دنیا برای پیشبرد این موضوع چند تجربه را
ارائه کرده که یکی از آنها تعریف مقاصد گردشگری متنوع برای حق انتخاب
دادن به گردشگران براساس سلیقهی آنهاست.
او
ادامه داد: اقدامی که از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای شناختن
مقصدهای جدید میشود، در این راستاست و ریشهی آن به همان منطق علمی
یادشده بازمیگردد؛ اما این کار شرط لازم است و کافی نیست و گره آن در دست
سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مردم یا هر تشکل دیگری قرار ندارد، بلکه
به برخی نظامهای قراردادی ما بازمیگردد.
مدیر
گروه جغرافیای دانشگاه تهران اظهار کرد: در سال تحصیلی ١٣٨٥ ـ ١٣٨٦،
٨/٢میلیون نفر دانشجو در کشور بودند که یک سرمایه و پتانسیل عظیم برای به
حرکت کردن جریانهای گردشگری کشور است. ما برای اینکه این جامعهی
دانشجویی در توسعه، گسترش و فرهنگسازی سفر مشارکت داشته باشد، باید
کارهای بسیاری را انجام دهیم.
رهنمایی تأکید
کرد: وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی،
دانشگاه آزاد اسلامی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باید در برنامهریزی
برای دانشجویان با هدف فعالیت در صنعت گردشگری شرایط مناسبی را فراهم کنند
تا روندی هدفمند و سودآور با استفاده از این سرمایهی عظیم طی شود.
او
از جامعهی دانشآموزی کشور بهعنوان سرمایهی دوم صنعت گردشگری کشور نام
برد و گفت: این جامعه از نظر کمیت حدود ٥/١٤میلیون نفر است که صاحب درآمد
نیستند تا بتوانند بهصورت مستقل سفر کنند و براساس یک عرف در جامعهی ما
مستقل و بدون همراهی پدر و مادر سفر نمیکنند؛ اما با کمک مسؤولان و
مدیران مدارس، برای آنها امکان سازماندهی سفر وجود دارد.
وی
بیان کرد: صحبتی که با وزارت آموزش و پرورش در این زمینه میشود، این است
که در قالب یکی از درسها مانند دانش اجتماعی و جغرافیا، پنج روز در طول
هر ترم تحصیلی، دانشآموزان را از دورهی راهنمایی به بالا به سفر ببرند.
به
گفتهی او، اگر برنامهی سفر و ایمنی آن بهخوبی تنظیم شود، خانوادهها از
آن استقبال میکنند و هیچ تحمیل هزینهای برای وزارت آموزش و پرورش یا
مدارس ندارد و خانوادهها خود هزینهها را تأمین خواهند کرد.
وی
یادآور شد: دبیر اتحادیهی هتلداران ایران به من که رییس انجمن متخصصان
گردشگری ایران هستم، پیشنهاد کرده است که اگر تقاضا از مدارس برای سفر
وجود داشته باشد، ما بهترین هتلها را با قیمت ناچیز در اختیار
دانشآموزان قرار میدهیم تا آنها چند شب در یک هتل چهار یا پنج ستاره
اقامت کنند و با صنعت گردشگری آشنا شوند.
رهنمایی
منبع دیگر صنعت گردشگری ایران را بازنشستگان دانست و گفت: این جامعه،
جمعیت قابل توجهی را در کشور ما تشکیل میدهد که از نظر وقت و امکانات
مالی، پتانسیل بالایی برای سفر دارند.
او
اظهار داشت: این افراد بیشترین بخش سفرهای سازماندهیشده را انجام
میدهند. در سراسر دنیا، برنامهی زندگی این افراد اینگونه است که در طول
سال، دست کم در دو تا سه تور گردشگری شرکت میکنند. متأسفانه ذهنیتی که از
بازنشستگی در ایران وجود دارد، دوران بیکاری و گوشهنشینی است؛ اما این
رویهی درستی نیست که فردی پس از ٣٠ سال کار، بالندگی و پویایی، در یک
گوشه بنشیند.
رهنمایی تأکید کرد: پتانسیل
بالقوه برای سفر در کشور ما وجود دارد و اصل قضیه این است که جمعیت متقاضی
را حرکت دهیم. راهکار توسعهی سفر در کشور فقط تنوع بخشیدن به مقاصد
گردشگری نیست، تجهیز مقاصد و به حرکت درآوردن تقاضاست.
وی بیان کرد: اصل مسأله و مشکل در صنعت گردشگری تقویم تعطیلات مدارس و دانشگاههاست. من بارها دربارهی این مشکل صحبت کردهام.
او
توضیح داد: برای اینکه خانوادهها بتوانند تنوعی بهوجود آورند، مجبورند،
سفرهای خود را در زمانهای تعطیلی دانشآموزان متمرکز کنند. در صورتی که
ما میتوانیم متناسب با شرایط آبوهوایی استانها، تعطیلات تابستانی را
بشکنیم و مجموعهی تعطیلات را به تعطیلاتی یکماهه پس از هر سه یا چهارماه
کار و فعالیت تبدیل کنیم.
رییس انجمن
متخصصان گردشگری ایران اضافه کرد: این شرایط به دانشآموزان کمک میکند،
در نظام ترمی درس بخوانند و خانوادهها نیز برنامهی مرخصی خود را با
برنامهی تعطیلی فرزندان تنظیم کنند. بنابراین تراکم بهلحاظ مقاصد
گردشگری و زمان سفر کاسته میشود و توازن بهوجود میآید.