اختلافات پرتعداد بخش خصوصي با دولت بر سر تعداد گردشگران ورودي به كشور، وضع قوانين عجيب مبني بر الزام آژانسهاي مسافرتي براي ورود گردشگر به كشور در قبال خروج آن، حضورهاي كمرمق در نمايشگاههاي جهاني گردشگري؛ همه و همه ناشي از عدم شناخت بازار جهاني توريسم در ايران است.
تخت جمشيد
خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گردشگري ـ جذب گردشگر خارجي و به دنبال آن توسعه گردشگري كشور نيازمند آن است كه ابتدا بدانيم جامعه هدف گردشگري ما كجاست و چه خصوصياتي دارد. نكتهاي كه كمتر برنامهريزان صنعت گردشگري توجهي به آن دارند و آن چه در اين زمينه گفته ميشود در حد تئوريهاي غيرعملياتي باقي ميماند.
به گزارش CHN به مجموعه اقداماتي كه كه تعيين ميكند كه جامعه هدف گردشگراني كه ميتوانيم جذب كنيم از كدام كشور، در چه رده سني، از چه جنسيتي، با چه مذهبي، چه علايقي، چه سطح توقعي، چه نوع عاداتي، چه سطح درآمدي و ... هستند، بازارشناسي توريسم ميگويند.
اما اعزام همواره تمامي تورهاي ورودي به كشور در مسير ثابت تهران ـ اصفهان ـ يزد ـ شيراز و گاها كرمان نشان از آن دارد كه توجهي به موارد يادشده نميشود و براي عمده توريستهاي ورودي فارغ از خصوصيات آنها بسته سفري همساني با امكانات همانند تعريف ميشود.
بخش دولتي گردشگري اطلاعات غلط ميدهد
محمود ضيائي، مدير گروه جهانگردي دانشگاه علامه طباطبائي به CHN گفت: با اينكه كارشناسان معتقد به هرچه محدودتر شدن شدن نقش دولت در صنعت گردشگري هستند، اما با توجه به توان محدود بخش خصوصي نياز در بخشهايي دولت به كمك بخش خصوصي بيايد كه از جمله اين بخشهاي بازارشناسي است.
وي افزود: هزينه بالاي تحقيقات بازار از عهده و توان يك هتل و يا يك آژانس مسافرتي خارج است. اين در حالي است كه به عنوان مثال هتلدار بايد خصوصيات گردشگر را پيش از ورود به هتل بداند تا خدمات متناسب ارائه كند و نه اينكه يك سرويس يكسان را به هم به گردشگر اروپايي و هم به گردشگر شرق آسيايي بدهد. بنابراين دولت بايد در اين زمينه وارد شده و نتيجه تحقيقات خود را در اختيار مجموعههاي فعال بخش خصوصي قرار دهد.
ضيائي در ادامه با انتقاد از بخش دولتي متولي گردشگري، گفت: در حال حاضر نه تنها كمكي براي بازارشناسي به بخش خصوصي نميشود بلكه اطلاعات غلط هم به بخش خصوصي ميدهد و آنها را در برنامهريزي دچار گمراهي ميكند. به عنوان مثال سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري آمار ميدهد كه دو ميليون گردشگر ورودي داريم بنابراين بخشهاي خدماتي نيز روي اين تعداد برنامهريزي ميكنند كه بخشي را جذب كنند، اما اين آمار تعداد توريست ورودي نيست و بخش خصوصي را گمراه ميكند.
مديريت بازاريابي گردشگري در ايران غيرحرفهاي است
احمد روستا، استاد دانشگاه و كارشناس بازاريابي با اشاره به اين كه مديريت بازاريابي در ايران غيرحرفهاي عمل ميكند، افزود:بازاريابي از سه ركن تشكيل شده كه شامل بازارشناسي، بازارسازي و بازارداري است.
روستا با اشاره به اينكه براي رقابت با انسان هاي حرفهاي تنها راه حضور در بازار حرفهاي شدن است گفت: براي حرفهاي شدن بازارشناسي را بايد كاملا درك كرد و معناي اصلي آن شناخت نظام بازار و استفاده از تمامي ابزارها، تكنيكها و روشها براي شناخت واقعيتهاي بازار است.
وي افزود: در مقوله بازارشناسي مديران بايد آنچه را كه مردم ميگويند تماما پذيرفته و بدانند كه در بازار سكوت مردم علامت رضا نيست بلكه سكوت آنها علامت نارضايتي است، مردم اگر ناراضي باشند، پچپچ ميكنند و اگر مديران به اين پچپچها گوش فراندهند و در جهت رفع نواقص فعاليت هاي خود برنيايند، هرگز در بازار به رقبا نخواهند رسيد و زمين ميخورند.
عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي گفت: در شركت هاي حرفهاي و رقابتي هرگونه شكايت و مرجوعي نقطه عطفي براي پيش بردن فعاليت ها است.
روستا ركن دوم يا بازارسازي را استفاده از تكنيك ها براي خلق مشتري، بوجود آوردن بازار و بالا بردن سهم بازار تعريف كرده و گفت: تمام تلاش بازاريان براي 6 عامل در بازاريابي است.
وي، فروش بيشتر به مشتريان فعلي، جذب و جلب مشتريان رقيب، جذب و جلب مشتريان بالقوه، بازگرداندن مشتريان از دست رفته به بازار، ايجاد خوشنامي براي سازمان و اهميت به تبليغات دهان به دهان و ايجاد وفاداري در پرسنل و كاركنان و همكاران نسبت به خود را 6 عامل موثر در بازاريابي دانست.
اين استاد دانشگاه گفت: همه بايد به اين نكته توجه كنند كه بازاريابي يك پديده سهل و ممتنع است و مديريت انساني و مردمداري، رمز موفقيت بازاريابي در آينده است.
روستا همچنين با اشاره به اينكه در بازارسازي استراتژي ارزانفروشي و استراتژي تمايز بايد مدنظر مدير باشد گفت: تمايز يعني داشتن برخي از ويژگيها كه بقيه ندارند و پيدا كردن اين تمايزها براي ايستادن در مقابل رقبا ضروري است.
وي خاطر نشان كرد: دنيا امروز در امر بازاريابي به نكات ساده بيشتر توجه ميكند، در حالي كه در كشور ما مسائل را بيشتر پيچانده و به علم ساده سازي مشكلات توجهي نميشود.
اين كارشناس خطاب به آژانسداران گفت: رقابت آينده در كالا نيست، بلكه در خدمت است و بايد نكاتي چون خدمات قبل از فروش، خدمات در جريان فروش و خدمات بعد از فروش را مورد توجه قرار داد.
اين كارشناس اقتصادي همچنين با اشاره به اينكه پديده گردشگري بايد در تمامي فصول مورد توجه قرار گيرد اظهار داشت: جذب گردشگران در ايام زمستان و فصل سرما امري است كه كاملا در ايران و با توجه به قابليت هاي زمستاني آن ممكن است.
وي افزود: آنچه مسلم است بسياري از علاقهمندان به طبيعت در زمستان و ورزش هاي زمستاني مانند اسكي ميتواند مورد توجه فعالان گردشگري كشور قرار گيرد. در اين زمينه ميتوان از فعاليت هاي تبليغاتي در بعضي از كشورهاي حوزه خليج فارس و يا كشورهايي كه اصولا محروم از برف و شرايط زمستاني هستند استفاده شود.
روستا خاطرنشان كرد: متاسفانه با آنكه كشورمان از لحاظ اين گونه جاذبهها در مرحله بالايي قرار دارد، اما هنوز نتوانستهايم به جز فصل هاي مناسب گردشگري عادي در ساير فصول فعاليت هاي چشمگيري براي استفاده از اين جاذبهها زمستاني فراهم كنيم.
وي با اشاره به اينكه بخش خصوصي با همكاري سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي ميتواند براي اينگونه برنامهها فعاليت گردشگري داشته باشد ، گفت: با تبليغات درست ميتوانيم شاهد ورودي گردشگر به كشورمان در فصل زمستان باشيم.
وي افزود: به نظر ميرسد يكي از مهمترين و سريعترين شيوههاي جذب گردشگران زمستاني نشان دادن جاذبههاي طبيعي و مناطق پربرف كشور از طريق تبليغات، سايت ها، نمايشگاهها و ارتباط گرفتن آژانس داران كشورمان با آژانسداران خارجي باشد.
اين استاد دانشگاه با اشاره به مقوله گردشگري در بحث بازاريابي گفت: گردشگري عبارت است از يك دوره زندگي موقت و متفاوت از زندگي عادي كه هر كس براي ايجاد ارزش افزوده روحي، فكري و جسمي خود آن را انتخاب ميكند و آژانسداران بايد توجه داشته باشند كه گردشگرخواستار پنج نكته مهم خوردو خوراك، خواب و استراحت، خريد و سوغات، خوشگذراني، و خدمات مرتبط با گردشگري است كه خاطره خوبي از سفر داشته باشد و باز هم سراغ دفاتر مسافرتي برود.
وي گفت: جدا از ديگر مشكلاتي كه اقتصاد كشور در كم شدن مسافران به دفاتر خدماتي باعث شده، توجه نداشتن آژانسها به اين مقولهها سبب كم شدن مشتريان دفاتر خدمات مسافرتي شده است.
روستا با اشاره به اينكه بازاريابي در ايران نيازمند تحول است، گفت: تحول سه ركن دارد كه شامل تحول مبتني بر سادگي و رقابت، تحول مبتني بر ضعف و درماندگي و گرفتاري و تحول ناشي از اضطرار است.
ريس هيات مديره شركت بازاريابي "راستابين" با اشاره به حرفهاي شدن مديران گفت: براي حرفهاي شدن بايد هفت نكته را در خود قوي كنيم، كه اين نكات شامل، توكل و اعتقاد، تخصص، تعهد، تعلق، تداوم، تحول و تكامل است.
روستا با اشاره به ركن سوم بازاريابي كه پديده بازارداري بود، گفت: استفاده از همه تكنيك ها براي حفظ مشتري، حفظ ارتباط و دائم با مشتري، بودن در بازار، دادن خدمات ويژه به مشتريان كليدي و نوآوري ايدههاي جديد بازارداري را امكانپذير ميسازد.
وي افزود: در ايران رقابت بيرحمانهاي بين بخش خصوصي و بخش دولتي وجود دارد و مشكل اصلي و مهم صنف آژانس هاي مسافرتي در ايران اين است كه رقابت آنها با خود متولي گردشگري در كشور است كه بر ناعادلانه بودن اين وضعيت دامن زده است
بنا
بر این گزارش، فرودگاه بینالمللی امام خمینی (ره) که ویژه پروازهای
بینالمللی است و مسافران خارجی از این طریق وارد کشور میشوند، به دلیل
برخی کجسلیقگیها و ضعف مدیریت، چهرهای بد از سیستم هواپیمایی کشور در
ذهن ناظران و مسافران به نمایش میگذارد.
عدم
رسیدگی به وضعیت بهداشتی سرویسهای بهداشتی، خرابی برخی آسانسورها که باعث
به وجود آمدن صف طولانی مقابل دیگر آسانسورها میشود، نامناسب بودن
پارکینگها و کثیفی و آلودگی آنها، اختصاص ندادن امکانات کافی برای
مسافران خسته که موجب میشود ساعتهای طولانی در صفوف مختلف از جمله گیت
بازرسی، بلیت و گمرک، در انتظار به سر برند، تنها گوشهای از مدیریت
نامناسب فرودگاهی است که ویترین نظام در برابر مسافران و میهمانان خارجی
است.
گفتنی
است، به دلیل اهمیت و جایگاه ویژهای که فرودگاه امام خمینی (ره) دارد،
وزیر راه بارها هم به صورت سرزده و هم به صورت برنامهریزی شده، بازدیدهای
متعددی از این مجموعه عظیم داشته و دست به چندین تغییر مدیریتی در این
فرودگاه مهم کشور زده است.
دانشگاه جامع علمی کاربردی وبلاگ تخصصی دانشجویان خدمات مسافرتی واحد 2 و 22